Matura ustna z polskiego — jak wygląda i za co są punkty

Matura ustna z polskiego budzi więcej stresu niż pisemna, a jest od niej znacznie bardziej przewidywalna: połowa egzaminu pochodzi z jawnej puli pytań opublikowanej z góry przez CKE. Poniżej dokładny przebieg, punktacja według oficjalnych zasad oceniania i to, jak działa pula zadań jawnych na lata 2026–2028.

Przebieg: 30 minut, dwa zadania

Egzamin trwa 30 minut i dzieli się na dwie części:

• 15 minut przygotowania — po wylosowaniu zestawu siadasz z kartką i robisz notatki do obu zadań,
• 15 minut odpowiedzi — wypowiedzi monologowe do obu zadań (łącznie około 10 minut) oraz rozmowa z zespołem egzaminacyjnym.

Zestaw zawiera dwa zadania. Zadanie 1. pochodzi z jawnej puli i dotyczy lektury obowiązkowej — jego pełną treść znasz przed egzaminem. Zadanie 2. jest niejawne i zawiera tekst: literacki, ikonograficzny albo językowy, do którego dostajesz pytanie.

Punktacja: 30 punktów w czterech kryteriach

Wniosek strategiczny: merytoryka monologów to ponad połowa wyniku (16 z 30). Kompozycja i język ważą razem tyle, co sama rozmowa — dlatego w przygotowaniu opłaca się ćwiczyć treść odpowiedzi, nie „płynność". W zadaniu 1. wypowiedź musi objąć zagadnienie, lekturę i kontekst — tak skonstruowane jest każde pytanie jawne.

Pula zadań jawnych 2026–2028: 76 pytań

Komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. ustala listę 76 zadań jawnych obowiązującą na maturach 2026, 2027 i 2028 — ta sama pula służy trzem rocznikom. Każde zadanie ma identyczny format: „Omów zagadnienie na podstawie [lektury]. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst."

Zadania dotyczą 29 lektur, ale pula jest bardzo nierówna — warto ułożyć powtórki według liczby pytań:

Aż 11 lektur ma tylko po jednym zadaniu (m.in. „Potop", „Chłopi", „Iliada"). W puli nie ma natomiast zadań m.in. o „Panu Tadeuszu", o poezji Kochanowskiego ani o wierszach poetów współczesnych — co nie znaczy, że te teksty znikają z matury: sam komunikat zastrzega, że znajomość problematyki lektur obowiązkowych jest sprawdzana również w części pisemnej.

Jak się do tego uczyć? Nie przez wykuwanie 76 gotowych wypowiedzi. Po pierwsze, pytania grupują się w powtarzalne motywy (cierpienie, bunt, władza, miłość), więc jeden dobrze przemyślany materiał obsługuje kilka zadań. Po drugie, recytowana formułka rozsypuje się przy pierwszym pytaniu zespołu w rozmowie — a rozmowa to osobne 6 punktów. Przygotuj konspekt: teza, 2–3 konteksty z lektury, przykłady.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Do części pisemnej zajrzyj do poradników o kryteriach oceniania wypracowania i notatce syntetyzującej, a terminy wszystkich egzaminów znajdziesz w harmonogramie matur.

Źródła: komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. o zadaniach jawnych w latach 2026–2028 oraz materiał „Część ustna egzaminu maturalnego. Zasady oceniania" (CKE/OKE).