Geografia · poziom rozszerzony

Matura z geografii rozszerzonej

Geografia jest jednym z niewielu przedmiotów, na których wolno wnieść kalkulator i linijkę — i to sporo mówi o tym, czego wymaga. Punkty przepadają najczęściej nie za nieznajomość tematu, lecz za sposób zapisania wyniku. Poniżej masz budowę egzaminu, listę działów i miejsca, w których to się dzieje.

Jak wygląda matura z geografii rozszerzonej

Czas trwania	180 minut
Liczba zadań	30 zadań
Punkty do zdobycia	60
Budowa arkusza	Arkusz opiera się na materiale źródłowym: barwnej mapie szczegółowej, wykresach, tabelach danych statystycznych, przekrojach i zdjęciach. Zadania zamknięte przeplatają się z otwartymi, a osobną grupę stanowią polecenia obliczeniowe — od wysokości górowania Słońca po bilans wodny i wskaźniki demograficzne. Przy obliczeniach oceniany bywa nie tylko wynik, lecz także zapis dochodzenia do niego.
Przybory	linijka (obowiązkowo), kalkulator prosty (obowiązkowo), lupa (do wyboru zdającego)
Próg zdawalności	Progu nie ma. Geografia jest przedmiotem dodatkowym na poziomie rozszerzonym, więc nie da się jej „nie zdać” — wynik procentowy liczy się dopiero w rekrutacji na studia.
Formuła	Formuła 2023

Źródło: Komunikaty dyrektora CKE na 2026 r. (harmonogram, przybory) oraz arkusz z 15 maja 2026

Co przerobisz w Examy z geografii rozszerzonej

Działy, które możesz u nas ćwiczyć — i ile zadań mamy z każdego z nich.

Dział	Co sprawdzają	Zadań	Gdzie poćwiczyć
Wstęp do geografii. Zadania do mapy	skala i odległość rzeczywista, odczyt współrzędnych, formy terenu na poziomicach	60	Skala mapy — obliczanie odległości i czasu marszu
Procesy endogeniczne. Dzieje Ziemi	ustalanie wieku warstw, następstwo zdarzeń geologicznych, tektonika płyt	51	Przekrój geologiczny — jak ustalić wiek warstw
Atmosfera	odczyt klimatogramu, rozpoznawanie typów klimatu, mapa synoptyczna i fronty	46	Klimatogram — jak go czytać
Rolnictwo na świecie	—	40	—
Gospodarka Polski	—	38	—
Hydrosfera	bilans wodny, współczynnik odpływu, ustroje rzeczne	32	Bilans wodny i odpływ — wzory i obliczenia
Astronomiczne podstawy geografii	wysokość górowania Słońca, oświetlenie Ziemi w dniach przesileń i równonocy, czas słoneczny i strefowy	30	Jak obliczyć wysokość górowania Słońca
Ludność i urbanizacja Polski	przyrost naturalny i rzeczywisty, saldo migracji, piramida wieku	30	Obliczenia demograficzne — wszystkie wzory
Człowiek a środowisko geograficzne	—	26	—
Środowisko przyrodnicze Polski	—	25	—
Ludność i urbanizacja świata	—	23	—
Strefowość zjawisk przyrodniczych	—	21	—
Przemysł na świecie	—	19	—
Zróżnicowanie regionalne Polski. Krajobrazy Polski	—	16	—
Uwarunkowania rozwoju gospodarki	—	14	—
Procesy egzogeniczne	—	13	—

Arkusze z geografii rozszerzonej w Examy

Łącznie 10 arkuszy i 571 zadań do rozwiązania — z prawdziwych sesji egzaminacyjnych.

2026
1 arkusz · 52 zadania
2025
2 arkusze · 117 zadań
2024
3 arkusze · 175 zadań
2023
2 arkusze · 116 zadań
2022
2 arkusze · 111 zadań

Za co realnie tracisz punkty

Te same odpowiedzi w wersji, która dostaje zero, i w wersji na komplet punktów. Różnica bywa jednym członem zdania.

Oblicz wysokość górowania Słońca i zapisz obliczenia.
0 punktówSam wynik: 66°34'.
Komplet punktówZapisany wzór z podstawionymi wartościami, przeliczenie i wynik z jednostką: 66°34'.
Polecenie „zapisz obliczenia” jest częścią zadania, nie uprzejmą sugestią. Prawidłowy wynik bez toku dochodzenia do niego bywa punktowany niżej niż tok z drobną pomyłką rachunkową.
Jak obliczyć wysokość górowania Słońca
Zadanie z czasem słonecznym: przelicz godzinę między południkami.
0 punktówRóżnica długości geograficznej podzielona przez 15 i dodana do godziny wyjściowej.
Komplet punktówTa sama różnica, ale odjęta — bo punkt docelowy leży na zachód, więc jego czas słoneczny jest wcześniejszy.
Rachunek jest tu banalny, a rozstrzyga kierunek. Dodawanie „w prawo” bez sprawdzenia, po której stronie leży południk, to najczęstsza pojedyncza pomyłka w tej grupie zadań.
Czas słoneczny i strefowy — jak liczyć
Opisz zmianę przedstawioną w tabeli danych statystycznych.
0 punktówWartość wskaźnika w badanym okresie wzrosła.
Komplet punktówWskaźnik wzrósł z 12% w 2000 roku do 19% w 2020 roku, przy czym cały przyrost przypada na ostatnią dekadę.
Opis danych bez przytoczenia liczb nie dowodzi, że tabela została odczytana. Klucz oczekuje wartości granicznych, a przy zmianie nierównomiernej — także wskazania, kiedy nastąpiła.
Kartogram i kartodiagram — jak je czytać
Wyjaśnij, dlaczego w tym miejscu wybrzeża powstaje klif.
0 punktówPonieważ zachodzi tam abrazja.
Komplet punktówFale podcinają strome brzegi zbudowane z luźnych skał, a materiał obrywa się i jest zabierany, przez co ściana cofa się w głąb lądu.
Nazwanie procesu to nie jest wyjaśnienie procesu. Punkt pada za mechanizm — co działa, na co i z jakim skutkiem — a sama nazwa jest tylko etykietą na to, o co pyta polecenie.

Plan powtórek — zależnie od tego, ile masz czasu

Trzy warianty. Wybierz ten, który odpowiada Twojej sytuacji — kolejność działów nie jest przypadkowa.

9 miesięcy

Zaczynasz we wrześniu klasy maturalnej.

Wrzesień–październik
Praca z mapą szczegółową: skala, poziomice, azymut, profil. To fundament, do którego arkusz wraca w kilku zadaniach niezależnie od tematu przewodniego.
Jak czytać mapę poziomicową
Listopad–grudzień
Cały blok obliczeniowy w jednym podejściu — Słońce, czas, bilans wodny, demografia. Wzory są nieliczne i powtarzalne, więc opłaca się je zamknąć wcześnie.
Obliczenia na maturze z geografii — wszystkie wzory
Styczeń–luty
Geografia fizyczna świata: atmosfera, hydrosfera, procesy rzeźbotwórcze, strefowość. Dużo materiału źródłowego, mało pamięciówki.
Marzec–kwiecień
Geografia społeczno-gospodarcza Polski i świata. Tu przydaje się bieżąca statystyka, więc idzie najbliżej egzaminu, żeby dane nie zdążyły się zestarzeć.
Maj
Pełne arkusze na czas, z linijką i kalkulatorem prostym na stole — dokładnie takim, jaki wolno wnieść na salę.

3 miesiące

Materiał znasz, ale rzadko pisałeś całe arkusze.

Tydzień 1–2
Jeden arkusz bez pomocy i podzielenie strat na trzy kupki: nie wiedziałem, wiedziałem i źle zapisałem, nie zdążyłem. Każda z nich wymaga innego lekarstwa.
Tydzień 3–5
Wyłącznie zadania obliczeniowe, po kilka dziennie, z pełnym zapisem toku. Cel to odruch: wzór, podstawienie, jednostka, zaokrąglenie zgodne z poleceniem.
Tydzień 6–9
Materiał źródłowy: mapa, klimatogram, kartodiagram, zdjęcie satelitarne. Każde ćwiczenie kończy się zdaniem opisującym zależność z konkretnymi liczbami.
Zdjęcie satelitarne i lotnicze — jak interpretować
Tydzień 10–12
Arkusze na czas co trzy dni, z pilnowaniem tempa: 30 zadań na 180 minut to średnio sześć minut na zadanie.

4 tygodnie

Zostało niewiele czasu, liczy się wynik z tego, co już umiesz.

Tydzień 1
Blok obliczeniowy i mapa — najbardziej przewidywalne punkty w całym arkuszu, powtarzalne z sesji na sesję i niezależne od tego, jaki region akurat trafi.
Tydzień 2
Wykresy, tabele i kartodiagramy: ćwiczenie samego opisywania zależności liczbami, bez wchodzenia w nowy materiał merytoryczny.
Tydzień 3
Dwa pełne arkusze z rozbiorem każdego straconego punktu. Poprawiasz zapis odpowiedzi, nie nadrabiasz działów.
Tydzień 4
Powtórka własnych błędów i przegląd wzorów. Sprawdź też, czy Twój kalkulator spełnia definicję prostego — to formalność, którą łatwo przeoczyć.

Materiały do nauki — Geografia rozszerzona

Wszystko, co mamy na ten przedmiot, w jednym miejscu.

Poradniki z geografii

Arkusze CKE

Arkusze CKE z geografii — wszystkie sesje

Organizacja matury

Harmonogram matur — kiedy są egzaminy

Najczęstsze pytania

Czy z geografii rozszerzonej jest próg zdawalności?

Nie. Geografia jest przedmiotem dodatkowym na poziomie rozszerzonym, a takich egzaminów nie da się „nie zdać” — wystarczy do nich przystąpić. Wynik procentowy trafia na świadectwo i ma znaczenie wyłącznie przy rekrutacji na studia, gdzie progi ustala każda uczelnia osobno.

Jakie przybory wolno wnieść na maturę z geografii?

Obowiązkowo linijkę i kalkulator prosty, a dodatkowo można mieć lupę, jeśli ktoś chce. Do tego dochodzi reguła ogólna, czyli długopis lub pióro z czarnym tuszem. Szkoła informuje wcześniej, czy zapewnia te przybory, czy każdy zdający przynosi własne.

Czy na geografii można mieć kalkulator naukowy?

Nie, dopuszczony jest wyłącznie kalkulator prosty. Zgodnie z komunikatem CKE jest to kalkulator umożliwiający tylko dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie, ewentualnie obliczanie procentów lub pierwiastków kwadratowych. Kalkulator naukowy przysługuje na chemii i fizyce, ale nie tutaj.

Ile jest zadań i ile czasu na maturze z geografii?

W arkuszu z ostatniej sesji było 30 zadań, a czas pracy to 180 minut przy 60 punktach do zdobycia. Wychodzi średnio sześć minut na zadanie, ale rozkład bywa nierówny: krótkie zadania zamknięte zostawiają zapas na polecenia obliczeniowe i te wymagające dłuższego opisu.

Dlaczego tracę punkty w zadaniach obliczeniowych, choć wynik mam dobry?

Najczęściej za brak jednostki, złe zaokrąglenie albo pominięcie zapisu obliczeń, o który prosi polecenie. W tej grupie zadań oceniana jest droga do wyniku, a nie sam wynik, więc odpowiedź podana jako goła liczba bywa punktowana niżej niż rozpisany tok z drobnym błędem rachunkowym.

Czy trzeba umieć narysować profil topograficzny?

Tak, to jedna z umiejętności sprawdzanych przy pracy z mapą i właśnie dlatego linijka jest przyborem obowiązkowym. Rysunek wykonuje się długopisem, nie ołówkiem, więc warto poćwiczyć go wcześniej — poprawianie odręcznego wykresu długopisem kosztuje czas i czytelność.