Matura próbna z wiedzy o społeczeństwie styczeń 2026 - arkusz CKE z odpowiedziami
Próbny egzamin maturalny CKE z 16 stycznia 2026 r. w wersji dla liceów (na okładce „Wiedza o społeczeństwie (22)”): 18 zadań, 50 punktów i 180 minut. Test prowadzi od obywatelstwa w II RP, języka kaszubskiego i Karty Polaka przez referenda z lat 1997–2015 i kontrasygnatę po NATO, Inicjatywę Trójmorza i ludobójstwo w Rwandzie, a zadanie 18 dotyczy samorządności w szkole i Szkolnego Budżetu Obywatelskiego Radomia. Poniżej klucz CKE do wszystkich 38 pozycji.
- Data egzaminu
- 16 stycznia 2026
- Poziom
- poziom rozszerzony
- Liczba zadań
- 18
- Punkty
- 50
- Czas pracy
- 180 min
Zadanie rozszerzonej odpowiedzi
Jedno polecenie dla wszystkich, bez wyboru tematu. Do 7 punktów za trzy aspekty tematu oraz formę, strukturę i logikę wywodu; arkusz nie podaje minimalnej długości.
- Zadanie 18 (0–7 pkt)Scharakteryzuj rolę samorządności w polskiej szkole, a następnie sformułuj argumenty i kontrargumenty do tezy: Szkolny Budżet Obywatelski Miasta Radomia uczy młodzież aktywnych postaw społecznych. W swojej pracy odwołaj się do przytoczonych źródeł.Aspekty tematu z zasad oceniania: rola samorządności w polskiej szkole, argumenty do tezy i kontrargumenty do tezy. Źródłami są definicje samorządności szkolnej i regulamin Szkolnego Budżetu Obywatelskiego szkół ponadpodstawowych Radomia na 2025 r.
Odpowiedzi do arkusza (klucz CKE)
W zadaniach otwartych podajemy sens odpowiedzi z przykładowych rozwiązań CKE, a nie jedyne poprawne brzmienie. Przy rozstrzygnięciu („tak”, „nie”) punkt jest dopiero za uzasadnienie, więc podajemy też główny argument z klucza. Kryteria są w zasadach oceniania (link w źródłach na dole strony).
| Zadanie | Odpowiedź i temat | Pkt |
|---|---|---|
| 1.1 | art. 5 ustawy z 20 stycznia 1920 r.: dzieci nieznanych rodziców urodzone lub znalezione w Polsce dostawały obywatelstwo polskie (prawo ziemi)Obywatelstwo w II RP: prawo ziemi | 1 |
| 1.2 | np. podobieństwa: nabycie przez urodzenie z rodziców obywateli, nadanie przez władzę państwową; różnice: dziś można mieć podwójne obywatelstwo, a nadaje je Prezydent RP, nie minister; 1 pkt za dwa podobieństwa albo dwie różnice, albo po jednymObywatelstwo przed wojną i dziś | 2 |
| 2.1 | B1: język kaszubski, który ma status języka regionalnegoJęzyk pomocniczy w gminie Linia | 1 |
| 2.2 | A: 20% mieszkańców gminyPróg dla języka pomocniczego w gminie | 1 |
| 3 | F, PZaufanie społeczne w badaniach CBOS | 1 |
| 4 | np. państwo mało odporne na kryzysy i słabo dostosowujące się do zmian, niski poziom zaufania w społeczeństwieNiski kapitał społeczny: zagrożenia | 1 |
| 5.1 | w przestrzeni publicznej są polskie nazwy i symbole, np. firmy z polskimi nazwiskami, orzeł w koronie, pomnik Jana Pawła IIPolonia w Ameryce Łacińskiej | 1 |
| 5.2 | BrazyliaNajwiększe skupisko Polaków w Ameryce Łacińskiej | 1 |
| 5.3 | tak: o Kartę Polaka może się ubiegać każdy, kto nie jest obywatelem polskim, a udokumentuje polskie korzenie, zna język polski i kultywuje polskie tradycjeKarta Polaka | 1 |
| 6 | B1: ideologia socjalistyczna, w której dominują postawy kolektywistyczneKolektywizm w ideologii | 1 |
| 7.1 | nacjonalizm: tekst mówi o sile narodu polskiego hartowanego w oporze wobec germanizacjiIdeologia tekstu z 1903 r. | 1 |
| 7.2 | B: Roman DmowskiPrzedstawiciel nacjonalizmu | 1 |
| 8.1 | np. z internetu korzysta 99% osób do 24 lat i ¼ najstarszych, a online cały czas jest 76% najmłodszych i 27% najstarszych (dane z obu źródeł)Korzystanie z internetu a wiek | 1 |
| 8.2 | np. korzyści: łatwy kontakt z innymi, dostęp do informacji; zagrożenia: uzależnienie, dezinformacja i cyberprzestępczość; 1 pkt za dwie korzyści albo dwa zagrożenia, albo po jednymBycie stale online: korzyści i zagrożenia | 2 |
| 9.1 | F, FZarządzenie wójta: dziedzina prawa i uchylenie | 1 |
| 9.2 | w zarządzeniu podano podstawę prawną: ustawę o finansach publicznych i uchwałę Rady GminyZarządzenie wójta zgodne z prawem | 1 |
| 9.3 | nie: zarządzenia wydają też m.in. Prezydent RP, Prezes Rady Ministrów, ministrowie i wojewodowieKto wydaje zarządzenia | 1 |
| 9.4 | gmina wiejska: organem wykonawczym jest wójt (w gminie miejskiej byłby burmistrz)Typ gminy | 1 |
| 10.1 | C2: referendum w sprawie wstąpienia Polski do Unii Europejskiej, trwało dwa dniReferendum z 2003 r. | 1 |
| 10.2 | Lech WałęsaKto podpisał ustawę konstytucyjną z 1992 r. | 1 |
| 10.3 | 1997: tak, ustawa konstytucyjna nie wymagała frekwencji, żeby referendum konstytucyjne było wiążące; 2015: nie, frekwencja była za niska (Konstytucja wymaga udziału ponad połowy uprawnionych); 1 pkt za jedno rozstrzygnięcie z uzasadnieniemWiążący wynik referendów z 1997 i 2015 r. | 2 |
| 10.4 | Sejm RP; Prezydent RP (za zgodą Senatu)Kto zarządza referendum ogólnokrajowe | 1 |
| 11.1 | źródło 3.: to konstytucja Niemiec (dwie izby parlamentu, prezydenta wybiera Zgromadzenie Federalne), a tekst dotyczy polityki niemieckiejTekst a konstytucja państwa | 1 |
| 11.2 | np. w Polsce nie ma nakazu udziału w wyborach, kadencja prezydenta trwa 5 lat, wyniki ogłasza PKW, Polska nie jest federacją; 1 pkt za dwie różnicePrezydent: Polska a państwo federalne | 2 |
| 11.3 | większość bezwzględna (więcej niż połowa ważnych głosów)Rodzaj większości w wyborach prezydenta | 1 |
| 12.1 | kontrasygnata; Prezesa Rady Ministrów (w nagłówku zasad CKE „0–1”, ale kryteria dają 2 pkt za dwie nazwy)Kontrasygnata od Konstytucji 3 Maja do dziś | 2 |
| 12.2 | prerogatywy Prezydenta (art. 144 ust. 3) nie wymagają kontrasygnaty, np. powołanie premiera, zarządzenie wyborów do Sejmu, nadawanie orderówAkty Prezydenta bez kontrasygnaty | 1 |
| 13 | C2: Leszek Balcerowicz w rządzie Tadeusza MazowieckiegoMinister finansów z 1989 r. | 1 |
| 14.1 | źródło 1.: NATO; źródło 2.: ONZRozpoznanie organizacji międzynarodowych | 1 |
| 14.2 | F, PNATO i ONZ | 1 |
| 14.3 | A: Jerzy BuzekPremier w chwili wejścia Polski do NATO | 1 |
| 15.1 | F, FUnia Europejska i strefa euro | 1 |
| 15.2 | dwa spośród: Litwa, Łotwa, EstoniaPaństwa poradzieckie na mapie | 1 |
| 15.3 | Inicjatywa Trójmorza; tak: tekst opisuje jej powstanie, a mapa pokazuje państwa członkowskieInicjatywa Trójmorza | 1 |
| 16 | dwa kontrargumenty różnego typu, np. odchodzenie państw od demokracji ku autorytaryzmowi, fundamentalizm religijny i zamachy terrorystyczne, trwające konflikty zbrojneKontrargumenty do tezy Fukuyamy o końcu historii | 2 |
| 17.1 | RwandaLudobójstwo opisane w tekście | 1 |
| 17.2 | np. Polska Akcja Humanitarna, Caritas Polska, Polski Czerwony Krzyż, Polska Misja MedycznaPolskie organizacje humanitarne | 1 |
| 18 | bez klucza: do 7 pkt za trzy aspekty tematu (rola samorządności w szkole, argumenty, kontrargumenty) oraz formę, strukturę i logikę wywoduSamorządność w szkole i Szkolny Budżet Obywatelski (polecenie wyżej) | 7 |
| Razem | 50 | |
Najczęstsze pytania o ten arkusz
Kiedy odbyła się próbna matura z wiedzy o społeczeństwie na poziomie rozszerzonym w styczniu 2026?
Próbny egzamin CKE odbył się 16 stycznia 2026 r. Trwał 180 minut. Za wszystkie zadania można było zdobyć 50 punktów.
Ile zadań miała próbna matura z wiedzy o społeczeństwie na poziomie rozszerzonym w styczniu 2026?
Arkusz miał 18 zadań za 50 punktów. Razem z podpunktami klucz CKE liczy 38 pozycji i wszystkie są w tabeli odpowiedzi na tej stronie.
Co trzeba było napisać na próbnej maturze z wiedzy o społeczeństwie na poziomie rozszerzonym w styczniu 2026?
Jedno polecenie dla wszystkich zdających, bez wyboru tematu. Zadanie 18 (0–7 pkt): Scharakteryzuj rolę samorządności w polskiej szkole, a następnie sformułuj argumenty i kontrargumenty do tezy: Szkolny Budżet Obywatelski Miasta Radomia uczy młodzież aktywnych postaw społecznych. W swojej pracy odwołaj się do przytoczonych źródeł.
Gdzie znaleźć arkusz i odpowiedzi do próbnej matury z wiedzy o społeczeństwie na poziomie rozszerzonym w styczniu 2026?
Odpowiedzi do wszystkich 38 pozycji klucza są w tabeli na tej stronie: w zadaniach zamkniętych dosłownie z zasad oceniania CKE, w otwartych sens przykładowego rozwiązania CKE. Oficjalny arkusz i zasady oceniania publikuje Centralna Komisja Egzaminacyjna na cke.gov.pl. Bezpośrednie linki do tych plików PDF są w sekcji „Źródła” na dole strony.