Matura geografia czerwiec 2022, zadanie 1 — azymut marszu
Zadanie 1 z arkusza CKE (czerwiec 2022): azymut marszu z rezerwatu Owczary na Radzanowską Górę. Odpowiedź z klucza — 135° — i rozwiązanie krok po kroku.
aktualizacja
- Arkusz
- Matura geografii czerwiec 2022 (poziom rozszerzony)
- Dział
- Kartografia i praca z mapą
- Sprawdzane umiejętności
- odczytywanie kierunków na mapie topograficznej
- wyznaczanie azymutu między dwoma obiektami
- posługiwanie się kierunkami pośrednimi (NE, SE, SW, NW)
Treść zadania
Między rezerwatem Owczary (H4) a krzyżem na Radzanowskiej Górze turysta szedł zgodnie z azymutem […]. Podaj wartość tego azymutu.
Wyimek polecenia z oryginalnego arkusza CKE — pełne brzmienie wraz z mapą szczegółową znajdziesz w arkuszu opublikowanym przez CKE.
Odpowiedź
135°
Zgodnie z oficjalnym kluczem odpowiedzi CKE. O poprawności decyduje kierunek południowo-wschodni odczytany z mapy.
Rozwiązanie i omówienie
Jak rozpoznać ten typ zadania
To zadanie „na wejście" — otwiera wiązkę do mapy szczegółowej i sprawdza jedną umiejętność: czy potrafisz ustalić kierunek między dwoma obiektami na mapie. Sygnał rozpoznawczy jest zawsze ten sam: w poleceniu pada słowo azymut i dwa punkty podane z oznaczeniem pola mapy (tutaj rezerwat Owczary w polu H4 i krzyż na Radzanowskiej Górze).
Nie ma tu nic do liczenia. Cała robota to odczyt z mapy plus jedna liczba z tabeli kierunków — dlatego zadanie jest warte tyle samo co zadania, nad którymi siedzi się pięć minut, a zajmuje kilkanaście sekund.
Rozwiązanie krok po kroku
- Znajdź oba obiekty na mapie. Rezerwat Owczary to punkt startowy — od niego odmierzamy azymut. Krzyż na Radzanowskiej Górze to cel.
- Ustal, po której stronie leży cel. Krzyż znajduje się na południowy wschód od rezerwatu: niżej (na południe) i w prawo (na wschód) względem punktu startowego.
- Zamień kierunek na azymut. Kierunki główne to 0° (N), 90° (E), 180° (S), 270° (W). Kierunki pośrednie leżą dokładnie w połowie, więc południowy wschód (SE) to 135°.
- Sprawdź kierunek odmierzania. Azymut liczymy od północy zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Od N (0°) w prawo mijamy E (90°) i dochodzimy do SE — 135°. Zgadza się.
Odpowiedź: azymut 135°.
Dlaczego nie 45° i nie 315°
Trzy wartości, które pojawiają się w błędnych odpowiedziach, i skąd się biorą:
| Błędna odpowiedź | Skąd się bierze |
|---|---|
| 45° | Odczytany kierunek NE zamiast SE — zamiana „w dół" z „w górę" na mapie. |
| 315° | Azymut odmierzony w lewo (przeciwnie do zegara) zamiast w prawo. |
| 225° | Azymut powrotny — z Radzanowskiej Góry do rezerwatu, czyli odwrotnie niż każe polecenie. |
Ostatni przypadek jest najczęstszy i najbardziej bolesny, bo rozumowanie było poprawne — pomylona została tylko kolejność punktów. Zawsze zaczynaj od punktu wskazanego w poleceniu jako początek marszu.
Co jeszcze musisz wiedzieć do tej wiązki
Zadanie 1 rzadko chodzi samo. W arkuszach z mapą szczegółową w tej samej wiązce pojawiają się zwykle:
- obliczenie odległości w terenie ze skali mapy (i czasem czasu przejścia trasy),
- odczyt wysokości bezwzględnej i względnej z poziomic,
- rozpoznanie formy terenu (dolina, garb, stok o różnym nachyleniu),
- kierunek wykonania fotografii — czyli ten sam azymut, tylko bez nazwy.
Jeśli któryś z tych elementów jest u Ciebie słaby, warto zrobić je jednym ciągiem, bo w arkuszu też idą jeden po drugim.
Ile to daje na maturze
Zadania kartograficzne otwierają arkusz i są najtańsze punktowo w przeliczeniu na czas: nie wymagają wzorów ani wiedzy pamięciowej, tylko sprawnego odczytu mapy. Jeśli celujesz w wynik powyżej średniej, ta wiązka powinna być rozwiązana bezbłędnie — zanim w ogóle zaczniesz walczyć o zadania z klimatem czy gospodarką.