Matura po latach 2027 - deklaracja, formuła i zasada 5 lat
9 min czytania · aktualizacja
Maturę można zdawać w każdym wieku. Wystarczy wykształcenie średnie albo średnie branżowe, a osoba, która nigdy nie przystępowała do egzaminu, zdaje go na takich samych zasadach jak uczeń ostatniej klasy: te same przedmioty, te same terminy i bez żadnych opłat. W 2027 r. deklarację składa się do 7 lutego, a ponieważ to niedziela, także 8 lutego - zwykle w szkole, którą się ukończyło.
W skrócie:
- deklarację składa się do dyrektora szkoły macierzystej, a jeśli tej szkoły już nie ma - do dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej,
- login do ZIU wydaje dyrektor szkoły w ciągu 14 dni od zgłoszenia zamiaru zdawania matury, bez wniosku,
- pierwsze podejście jest bezpłatne, a 50 zł płaci się dopiero za trzecie podejście do tego samego przedmiotu,
- osoba bez świadectwa przez 5 kolejnych lat po pierwszym podejściu zdaje tylko niezdane przedmioty; potem zaczyna od początku,
- formuła zależy od ukończonej szkoły: 3-letnie liceum ma w 2027 r. ostatnią sesję w Formule 2015,
- od 2028 r. do zdania matury w Formule 2023 potrzebne będzie także 30% z jednego przedmiotu rozszerzonego.
Kto może zdawać maturę po latach
Wykształcenie średnie daje m.in. ukończenie:
- 4-letniego albo 3-letniego liceum ogólnokształcącego, także szkoły artystycznej z programem liceum,
- 5-letniego albo 4-letniego technikum,
- liceum uzupełniającego, liceum profilowanego albo technikum uzupełniającego,
- szkoły średniej z dawnego systemu, sprzed reformy z 1999 r.,
- liceum na podstawie egzaminów eksternistycznych,
- szkoły za granicą, jeśli dokument potwierdza wykształcenie średnie albo został za taki uznany przez kuratora oświaty; uprawnia też dyplom IB.
Wykształcenie średnie branżowe ma osoba, która ukończyła branżową szkołę II stopnia albo branżową szkołę I stopnia, a potem zdała egzaminy eksternistyczne z zakresu szkoły II stopnia i uzyskała odpowiednie kwalifikacje zawodowe.
Informacja CKE zawiera też ważne zastrzeżenie: po zasadniczej szkole zawodowej i egzaminach eksternistycznych z zakresu branżowej szkoły II stopnia przepisy nie dają dziś możliwości przystąpienia do matury.
Która z czterech sytuacji dotyczy Ciebie
| Sytuacja | Co trzeba zdać w 2027 r. |
|---|---|
| matura nigdy nie była zdawana | wszystkie przedmioty obowiązkowe w obu częściach i jeden przedmiot na poziomie rozszerzonym, tak jak uczeń |
| pierwsze podejście bez świadectwa w latach 2022–2026 | tylko przedmioty obowiązkowe zdane poniżej 30% (rocznik 2022 także część ustna); wyniki zdanych przedmiotów zostają |
| pierwsze podejście bez świadectwa w 2021 r. lub wcześniej | wszystko od początku, w pełnym zakresie |
| matura zdana, świadectwo jest | dowolne przedmioty do podwyższenia wyniku albo nowe; wynik trafia do aneksu |
Ostatnią sytuację opisuje osobny poradnik o poprawianiu matury w kolejnym roku. Dalej chodzi o trzy pierwsze.
Zasada 5 lat
Osoba, która przystąpiła do matury, ale nie zdała przedmiotu obowiązkowego i nie dostała świadectwa, ma 5 kolejnych lat po roku pierwszego podejścia. W tym czasie zdaje wyłącznie przedmioty, z których nie uzyskała 30%. Gdy je zda, na świadectwo trafiają wyniki z różnych lat.
Informacja CKE pokazuje to na dwóch przykładach:
- Joanna zdawała pierwszy raz w 2019 r. i nie zdała matematyki ani francuskiego. Francuski zdała w 2020 r., a matematykę dopiero w 2024 r., w terminie poprawkowym. Mieściła się w pięciu latach, więc dostała świadectwo z wynikami z 2019, 2020 i 2024 r.
- Michał zdawał pierwszy raz w 2021 r. i nie zdał pisemnego polskiego, także w 2023 i 2026 r. W 2027 r. od pierwszego egzaminu mija 6 lat, więc musi zdawać wszystko od nowa, również przedmioty zdane w 2021 r., i znów jeden przedmiot rozszerzony.
W praktyce na 2027 r.:
- pierwsze podejście w 2022 r. - to ostatni rok, w którym wystarczą niezdane przedmioty; ponieważ w 2022 r. nie było części ustnej, trzeba też zdać ustny polski i ustny język obcy,
- pierwsze podejście w 2021 r. lub wcześniej - pełny zakres, bez wyjątków,
- brak przedmiotu dodatkowego albo jego unieważnienie: w ciągu tych samych 5 lat można przystąpić do dowolnego przedmiotu dodatkowego, bez ponownego zdawania zdanych przedmiotów obowiązkowych.
Po niezdanym języku obcym przy kolejnym podejściu można wybrać inny język, o ile nie był wcześniej zdawany jako przedmiot dodatkowy w części ustnej. Można też wybrać łacinę na poziomie podstawowym, ale tylko w Formule 2023 - wtedy odpada ustny egzamin z języka obcego.
W której formule zdajesz
Formułę wyznacza ukończona szkoła, a przy kolejnym podejściu także formuła, w której zdawało się wcześniej. Najczęstsze sytuacje według tabeli z Informacji CKE:
| Ukończona szkoła | Formuła w 2027 r. |
|---|---|
| 4-letnie liceum, 5-letnie technikum, branżowa szkoła II stopnia po szkole podstawowej | Formuła 2023 |
| 4-letnie liceum ukończone eksternistycznie | Formuła 2023 |
| szkoła średnia sprzed 2005 r., pierwsze podejście | Formuła 2023 |
| 3-letnie liceum, liceum profilowane, uzupełniające, technikum uzupełniające | Formuła 2015, po raz ostatni |
| 3-letnie liceum ukończone eksternistycznie | Formuła 2015, po raz ostatni |
| 4-letnie technikum | Formuła 2015, ostatni raz w 2028 r. |
| branżowa szkoła II stopnia po gimnazjum | Formuła 2015, ostatni raz w 2029 r. |
Osoba, która w latach 2023–2026 zdawała w Formule 2023, w 2027 r. zdaje w niej ponownie. Osoba, która wcześniej zdawała w Formule 2015, zostaje przy niej, ale tylko tak długo, jak jest ona dla jej szkoły przeprowadzana. Wyjątek to absolwenci szkół średnich sprzed 2005 r., którzy pierwszy raz zdawali w latach 2005–2021: oni w 2027 r. zdają w Formule 2023. Na jednym świadectwie nie da się połączyć wyników z dwóch formuł, więc osoba, która nie skończy matury w Formule 2015 do ostatniej sesji, zaczyna w Formule 2023 od nowa, w pełnym zakresie. Różnice między formułami opisuje tekst o formule matury 2027.
Deklaracja i ZIU krok po kroku
- Login do ZIU. Jeśli nie został wydany w czasie nauki, dyrektor szkoły, którą się ukończyło, przyznaje go w ciągu 14 dni od zgłoszenia zamiaru zdawania matury. Wniosek nie jest potrzebny.
- Deklaracja A do dyrektora szkoły macierzystej, papierowo albo przez ZIU, w jednej z tych postaci. Podaje się w niej to samo co uczeń, a dodatkowo rok ukończenia szkoły. Szkoła, która zmieniła typ, np. z 3-letniego na 4-letnie liceum, nadal jest szkołą macierzystą.
- Deklaracja B do dyrektora OKE - gdy szkołę zlikwidowano albo przekształcono, a także dla absolwentów liceum uzupełniającego, liceum profilowanego i technikum uzupełniającego, osób ze świadectwem z egzaminów eksternistycznych albo zza granicy. Właściwa jest OKE według miejsca zamieszkania.
- Termin: 7 lutego 2027 r., a w 2027 r. także 8 lutego. Razem z deklaracją składa się dokumenty do dostosowań, np. opinię albo orzeczenie.
- Po terminie nie da się zmienić przedmiotów ani poziomów.
Kto mieszka już w innym mieście, może poprosić o egzamin w innej szkole. Wniosek z uzasadnieniem składa się razem z deklaracją do dyrektora szkoły macierzystej do 7 lutego, a OKE odpowiada do 31 marca 2027 r. Wzory deklaracji i więcej o samym formularzu są w tekście o deklaracji maturalnej.
Ile kosztuje matura po latach
Pierwsze podejście do każdego przedmiotu jest bezpłatne, drugie też. Opłata wynosi 50 zł za każdy przedmiot, osobno za część ustną i pisemną i za każdy poziom, i dotyczy dwóch sytuacji:
- trzecie i kolejne podejście do tego samego przedmiotu na tym samym poziomie; podejście w maju i poprawka w sierpniu tego samego roku liczą się jako jedno,
- przedmiot dodatkowy zadeklarowany wcześniej, na który zdający nie przyszedł.
Opłatę wnosi się od 1 stycznia do 7 marca 2027 r. (w 2027 r. dowód można złożyć także 8 marca) na konto wskazane przez dyrektora OKE. Przy deklaracji składanej w szkole jest to konto OKE, na której terenie leży szkoła macierzysta. Bez wpłaty w terminie nie można przystąpić do egzaminu, a opłata nie wraca przy rezygnacji. Osoba o niskim dochodzie, do 674 zł według progu z ustawy o świadczeniach rodzinnych, może złożyć do OKE wniosek o zwolnienie do 7 lutego 2027 r. To, czy opłata obowiązuje, widać po zalogowaniu w ZIU.
Co zmienia się od 2028 roku
- Próg 30% z rozszerzenia. Od 2028 r. każda osoba zdająca w Formule 2023 potrzebuje co najmniej 30% z jednego przedmiotu dodatkowego. Dotyczy to też osób, które zaczęły w latach 2023–2027 i nie mają świadectwa: jeśli żaden ich wcześniejszy wynik z rozszerzenia nie osiągnął 30%, muszą zadeklarować rozszerzenie ponownie.
- Koniec Formuły 2015. W 2028 r. zdają w niej już tylko absolwenci 4-letniego technikum, a w 2028 i 2029 r. absolwenci branżowej szkoły II stopnia po gimnazjum. Od 2030 r. matura jest wyłącznie w Formule 2023. Wszystkie zmiany zebraliśmy w tekście o maturze 2028.
Dla absolwenta 3-letniego liceum, który chce dokończyć maturę na dotychczasowych zasadach, sesja 2027 jest ostatnią okazją. Terminy wszystkich egzaminów są w harmonogramie matur 2027.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy można zdawać maturę po latach?
Gdzie złożyć deklarację maturalną, gdy szkoły już nie ma?
Ile kosztuje matura po latach?
Czy po 5 latach trzeba zdawać całą maturę od nowa?
Czy po zawodówce można zdawać maturę?
Czy można zdawać maturę w innej szkole niż ta, którą się ukończyło?
Ile punktów trzeba zdobyć z każdego przedmiotu, pokazuje tekst ile procent, żeby zdać maturę, a zmiany w samych egzaminach opisuje poradnik o zmianach na maturze 2027.