Czego nie ma w tablicach maturalnych — lista do zapamiętania
7 min czytania · aktualizacja
Karta „Wybrane wzory matematyczne" CKE (formuła 2023) ma 34 strony i jest znacznie kompletniejsza, niż głosi większość internetowych list „wzorów, których nie ma w tablicach" — sprawdziliśmy ją stronę po stronie. Zanim zaczniesz kuć na pamięć, zobacz, co naprawdę dostajesz na egzaminie, a czego rzeczywiście w karcie nie znajdziesz.
Mity: te wzory SĄ w karcie, nie ucz się ich na pamięć
Popularne poradniki każą zapamiętywać rzeczy, które leżą w tablicach czarno na białym. Stan faktyczny broszury CKE:
| „Musisz znać na pamięć…" — mit | Gdzie to jest w karcie |
|---|---|
| własności logarytmów (iloczyn, iloraz, potęga) | sekcja 3, razem ze wzorem na zamianę podstawy |
| wzory skróconego mnożenia, także (a ± b)³ i a³ ± b³ | sekcja 6 |
| delta, miejsca zerowe, wierzchołek, postać kanoniczna i iloczynowa | sekcja 7 |
| wzory Viète'a | sekcja 7 |
| wartości sin, cos, tg — pełna tablica co 1° | sekcja 17 |
| średnia ważona i geometryczna, mediana, wariancja, odchylenie standardowe | sekcja 15 |
| pola trapezu, rombu, deltoidu, związki w trójkącie równobocznym | sekcja 10 |
Wniosek: problemem nie jest brak wzorów, tylko czas na ich znalezienie. Kartę trzeba znać jak spis treści — o tym niżej.
Czego w karcie faktycznie NIE ma
Tę listę warto mieć w głowie, bo na egzaminie nikt Ci jej nie poda:
- Procenty — w broszurze nie ma ani słowa o procentach: podwyżki i obniżki przez mnożnik, punkty procentowe, VAT, procent składany. Wszystko to liczysz z pamięci — schematy znajdziesz w poradniku procenty, lokaty i VAT.
- Błąd bezwzględny i względny przybliżenia — oba wzory trzeba znać.
- Cechy podzielności (przez 2, 3, 4, 5, 9) — wiedza z podstawówki, która wraca w zadaniach o liczbach.
- Zapisy do dowodów: liczba parzysta 2n, nieparzysta 2n + 1, kolejne liczby n, n + 1 — używa ich każde zadanie dowodowe.
- Definicje własności funkcji — monotoniczność, parzystość, zbiór wartości, odczytywanie ich z wykresu. Karta zawiera wzory, nie definicje pojęć.
- Dominanta — mediana i średnie są w sekcji 15, dominanty nie ma.
- Interpretacja współczynnika kierunkowego — równanie y = ax + b jest w karcie, ale to, że znak a decyduje o wzroście lub spadku funkcji, musisz wiedzieć sam.
Jak ćwiczyć z kartą, żeby na egzaminie nie szukać
Karta ma 17 ponumerowanych sekcji — od wartości bezwzględnej po tablicę trygonometryczną. Najlepsza inwestycja przed maturą to nie kolejne wzory, tylko mapa broszury w głowie:
- Rozwiązuj zadania od początku roku z tą samą kartą, którą dostaniesz na egzaminie (PDF ze strony CKE), i za każdym razem szukaj wzoru w niej, zamiast w notatkach.
- Zrób sobie test: dziesięć losowych wzorów, każdy musisz znaleźć w karcie w mniej niż 30 sekund.
- Zapamiętaj pułapkę nazewnictwa: szukasz „równania okręgu" — to sekcja geometrii analitycznej; szukasz „pola koła" — to planimetria.
Na samym egzaminie otwieraj kartę z konkretnym pytaniem („wzór na sumę ciągu geometrycznego"), a nie „może coś mi pomoże" — przeglądanie broszury bez celu to najdroższy sposób spędzenia 180 minut.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy własności logarytmów są w tablicach maturalnych?
Czy wzór na procent składany jest w karcie wzorów?
Czy na maturze mogę korzystać z własnej karty wzorów?
Czy odchylenie standardowe trzeba umieć na pamięć?
Kartę wzorów najlepiej poznaje się na konkretnych działach — zacznij od funkcji kwadratowej i logarytmów, gdzie tablice robią największą różnicę.
Źródło: „Wybrane wzory matematyczne na egzamin maturalny z matematyki" (CKE, formuła 2023) — broszura obowiązująca na egzaminie.