Unieważnienie matury - za co, kto decyduje i jak się odwołać
7 min czytania · aktualizacja
Maturę z danego przedmiotu może unieważnić dyrektor szkoły w trakcie egzaminu albo dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej po egzaminie, gdy egzaminator zauważy niesamodzielną pracę. Unieważnienie przedmiotu obowiązkowego oznacza niezdaną maturę w tym roku, bez prawa do poprawki w sierpniu, a z przedmiotu dodatkowego - wynik 0%. Od unieważnienia można się odwołać, ale terminy są bardzo krótkie: 2–3 dni robocze.
W skrócie:
- w sali unieważnia się egzamin za niesamodzielną pracę, wniesienie albo użycie niedozwolonych materiałów lub telefonu i za zakłócanie egzaminu,
- sama próba albo podejrzenie ściągania nie wystarcza; fakt musi być stwierdzony ponad wszelką wątpliwość,
- po egzaminie powodem bywają jednakowe sformułowania w pracach kilku osób, wskazujące na udostępnienie albo przepisanie rozwiązań,
- unieważnienie jednego przedmiotu nie blokuje pozostałych egzaminów w tej samej sesji,
- zastrzeżenia do unieważnienia w sali składa się do dyrektora OKE w ciągu 2 dni roboczych,
- rozstrzygnięcie dyrektora CKE w sprawie unieważnienia po egzaminie jest ostateczne i nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.
Unieważnienie w trakcie egzaminu
Decyzję podejmuje przewodniczący zespołu egzaminacyjnego, czyli dyrektor szkoły, gdy zespół nadzorujący w sali albo zespół przedmiotowy na egzaminie ustnym stwierdzi ponad wszelką wątpliwość:
- niesamodzielne rozwiązywanie zadań,
- wniesienie na salę albo korzystanie z materiałów i przyborów spoza komunikatu CKE albo z urządzenia telekomunikacyjnego, z wyjątkiem urządzenia do monitorowania zdrowia,
- zakłócanie przebiegu egzaminu w sposób utrudniający pracę innym.
Informacja CKE precyzuje, co znaczy niesamodzielna praca: to każda niebudząca wątpliwości wymiana informacji o rozwiązaniu zadania, z innym zdającym albo z kimś spoza sali, i każde korzystanie z niedozwolonych materiałów podczas pracy z arkuszem. Jednocześnie samo podejrzenie albo podjęta próba nie są podstawą do przerwania egzaminu.
Przebieg wygląda tak: przewodniczący zespołu nadzorującego wzywa do sali dyrektora szkoły, ten zapoznaje się z sytuacją, przerywa i unieważnia egzamin i poleca zdającemu opuścić salę. Unieważnienie trafia do protokołów.
Zakazy, których złamanie najczęściej kończy się taką decyzją, czyli telefon, smartwatch, notatki i wyjścia z sali, opisuje tekst o zasadach na sali egzaminacyjnej.
Unieważnienie po egzaminie
Po zakończeniu egzaminu unieważnić go może dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej albo dyrektor CKE. Informacja CKE wymienia cztery sytuacje:
- egzaminator stwierdza niesamodzielne rozwiązanie zadań albo jednakowe sformułowania w pracach, które wskazują na udostępnienie rozwiązań lub korzystanie z cudzych,
- zdający zgłasza uzasadnione zastrzeżenia do przebiegu egzaminu, jeśli naruszenie przepisów mogło wpłynąć na wynik,
- naruszenie przepisów stwierdzone z urzędu, np. zaginięcie przesyłki z arkuszami, ujawnienie zadań, wadliwe arkusze bez rezerwy albo nagłe zakłócenie egzaminu,
- zaginięcie albo zniszczenie pracy, przez które nie da się ustalić wyniku.
Pierwsza sytuacja to klasyczne „ściąganie wykryte przy sprawdzaniu”. Nie trzeba zostać przyłapanym w sali: wystarczy, że w kilku pracach powtarzają się te same sformułowania.
Terminy, gdy OKE zamierza unieważnić egzamin
| Krok | Termin |
|---|---|
| OKE przekazuje przez szkołę pisemną informację o zamiarze unieważnienia | - |
| wniosek o wgląd do dokumentacji, na której opiera się zamiar | 2 dni robocze od otrzymania informacji |
| zapoznanie się z dokumentacją i złożenie wyjaśnień | w ciągu 7 dni od wniosku, w miejscu i czasie wskazanym przez OKE |
| rozstrzygnięcie dyrektora OKE | 14 dni od wniosku albo od upływu terminu na wniosek |
| zastrzeżenia do dyrektora CKE, składane przez OKE | 3 dni robocze od otrzymania informacji o unieważnieniu |
| rozstrzygnięcie dyrektora CKE | 7 dni od otrzymania zastrzeżeń z dokumentacją |
Za niepełnoletniego zdającego te kroki wykonują rodzice. Rozstrzygnięcie dyrektora CKE jest ostateczne i nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Świadectwo albo aneks wydaje się dopiero po zakończeniu sprawy, jeśli jej wynik na to pozwala.
Skutki unieważnienia
| Unieważniony egzamin | Skutek w 2027 r. |
|---|---|
| przedmiot obowiązkowy, ustny albo pisemny | matura niezdana w tym roku; brak prawa do poprawki w sierpniu |
| przedmiot dodatkowy | wynik 0% z tego przedmiotu |
| jeden z przedmiotów | pozostałe egzaminy z tej sesji można zdawać dalej |
Po unieważnieniu przedmiotu obowiązkowego do matury można przystąpić w kolejnym roku. Zasady ponownego zdawania, w tym okres 5 lat, w którym zdaje się tylko niezdane przedmioty, opisuje tekst o maturze po latach.
Zastrzeżenia po unieważnieniu w sali
Osoba, której dyrektor szkoły unieważnił egzamin w trakcie, może w ciągu 2 dni roboczych od dnia egzaminu złożyć do dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej zastrzeżenia z uzasadnieniem, jeśli uważa, że unieważnienie naruszyło przepisy. Dyrektor OKE prowadzi wtedy postępowanie wyjaśniające. Uzasadnienie powinno więc wskazywać, które zasady przeprowadzania egzaminu zostały naruszone, a nie tylko wyrażać sprzeciw wobec decyzji.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy za ściąganie na maturze unieważniają egzamin?
Co się stanie, gdy unieważnią mi maturę z matematyki?
Czy unieważnienie matury z jednego przedmiotu przekreśla całą maturę?
Czy od unieważnienia matury można się odwołać?
Czy telefon w plecaku na sali może unieważnić maturę?
Czy można unieważnić maturę całej sali?
Wyniki, wgląd do pracy i odwołanie od punktacji to inna procedura, opisana w tekście o wynikach matury 2027.