Matura geografia maj 2025, zadanie 1 - Giewont na fotografii: przełęcz, azymut i dział wodny
Zadanie 1 (maj 2025): fotografia masywu Giewontu. Odpowiedź z klucza CKE: Kondracka Przełęcz, azymut 0°–90°, dział wodny nie przebiega. Omówienie krok po kroku.
aktualizacja
- Arkusz
- Matura geografii maj 2025 (poziom rozszerzony)
- Dział
- Kartografia i środowisko Tatr
- Punktacja
- 2 pkt
- Sprawdzane umiejętności
- czytanie treści mapy topograficznej i fotografii krajobrazu (wymaganie I.3, zakres podstawowy)
- wyznaczanie kierunków i azymutów w terenie
- identyfikowanie cech sieci rzecznej Polski - przebieg działów wodnych (XIV.7)
Treść zadania
Na fotografii przedstawiono masyw Giewontu (pole GH2 mapy szczegółowej).
Uzupełnij zdania. Wybierz właściwe określenia spośród podanych w nawiasach.
- Między miejscem, z którego wykonano fotografię, a masywem Giewontu jest położona (Czerwona Przełęcz / Kondracka Przełęcz).
- Azymut grzbietu Długiego Giewontu, wyznaczony ze szczytu Giewontu, zawiera się w przedziale (0°–90° / 180°–270°).
- Granica między zlewiskiem Morza Bałtyckiego a zlewiskiem Morza Czarnego (przebiega / nie przebiega) przez szczyty widoczne na fotografii.
Zadanie korzysta z mapy szczegółowej Tatr dołączonej do arkusza - znajdziesz ją w materiałach CKE (link w sekcji „Źródła” na dole strony).
Odpowiedź
1. Kondracka Przełęcz; 2. 0°–90°; 3. nie przebiega
Zgodnie z zasadami oceniania CKE: 2 pkt za trzy poprawne odpowiedzi, 1 pkt za dwie.
Rozwiązanie i omówienie
Co sprawdza to zadanie
Zadanie otwiera wiązkę do mapy szczegółowej Tatr i łączy trzy drobne umiejętności: orientację w terenie na podstawie fotografii, odczyt kierunku z mapy i znajomość przebiegu europejskiego działu wodnego. Każde z trzech zdań ocenia się osobno, a punkty liczy się z sumy: trzy dobre odpowiedzi dają 2 pkt, dwie - 1 pkt.
Rozwiązanie krok po kroku
- Ustal, skąd zrobiono zdjęcie. Na fotografii Giewont stoi po lewej, a Długi Giewont - wschodnie ramię masywu - po prawej. Skoro zachód jest po lewej, a wschód po prawej, fotograf patrzy na północ, czyli stoi na południe od masywu, na stokach grzbietu głównego. Między tym miejscem a Giewontem leży Kondracka Przełęcz, siodło oddzielające Giewont od Kopy Kondrackiej.
- Wyznacz kierunek ze szczytu Giewontu na Długi Giewont. Grzbiet Długiego Giewontu ciągnie się od szczytu na wschód. Azymut liczony od północy zgodnie z ruchem wskazówek zegara mieści się więc w przedziale 0°–90° (między N a E). Przedział 180°–270° oznaczałby kierunek południowo-zachodni - w stronę Kopy Kondrackiej, a nie Długiego Giewontu.
- Sprawdź, gdzie biegnie dział wodny. Granica zlewisk Bałtyku i Morza Czarnego przechodzi w tej części Tatr grzbietem głównym, wzdłuż granicy państwa. Giewont jest grzbietem bocznym, wysuniętym na północ: wody z obu jego stoków spływają do potoków zakopiańskich, a dalej przez Dunajec i Wisłę do Bałtyku. Granica zlewisk nie przebiega więc przez szczyty widoczne na fotografii.
Odpowiedź: Kondracka Przełęcz; 0°–90°; nie przebiega.
Gdzie najłatwiej stracić punkty
| Błąd | Skąd się bierze |
|---|---|
| „Czerwona Przełęcz” w pierwszym zdaniu | Nazwa brzmi znajomo, ale nie leży między punktem widokowym a masywem - zawsze sprawdzaj na mapie, z której strony zrobiono zdjęcie. |
| Azymut 180°–270° | Odwrócony kierunek: pomylony punkt startu (od Długiego Giewontu do szczytu) albo pomylone strony świata na zdjęciu. |
| „Przebiega” w trzecim zdaniu | Założenie, że dział wodny idzie po najwyższych i najbardziej znanych szczytach. Biegnie grzbietem głównym, nie przez Giewont. |
Jak punktuje klucz
- 2 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.
- 1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.
- 0 pkt - jedna poprawna odpowiedź albo brak odpowiedzi.