Matura z geografii maj 2025 - arkusz CKE z odpowiedziami
Arkusz sesji głównej z 15 maja 2025 r.: 31 zadań, 60 punktów, 180 minut pracy i osobna mapa szczegółowa Tatr. Poniżej każde zadanie ma własną stronę z pełną treścią polecenia, materiałem źródłowym, odpowiedzią z zasad oceniania CKE i omówieniem, skąd ta odpowiedź się bierze.
- Data egzaminu
- 15 maja 2025
- Poziom
- poziom rozszerzony
- Liczba zadań
- 31
- Punkty
- 60
- Czas pracy
- 180 min
Wszystkie zadania z arkusza (31)
Zadanie 1 - Kartografia i środowisko Tatr
Zadanie 1 (maj 2025): fotografia masywu Giewontu. Odpowiedź z klucza CKE: Kondracka Przełęcz, azymut 0°–90°, dział wodny nie przebiega. Omówienie krok po kroku.
Odpowiedź: 1. Kondracka Przełęcz; 2. 0°–90°; 3. nie przebiega
Zadanie 2 - Kartografia - skala mapy
Zadanie 2 (maj 2025): 2,9 cm na mapie szczegółowej przelicz na ortofotomapę w skali 1:2500. Odpowiedź z klucza CKE: 63,8 cm. Obliczenia krok po kroku.
Odpowiedź: 63,8 cm
Zadanie 3 - Piętrowość roślinności w górach Polski
Zadanie 3 (maj 2025): piętra roślinne Tatr i Bieszczad oraz Kolej Goryczkowa. Odpowiedź z klucza CKE: F, P. Dlaczego w Bieszczadach nie ma kosówki.
Odpowiedź: 1. F; 2. P
Zadanie 4 - Budowa geologiczna Tatr
Zadanie 4 (maj 2025): mapa geologiczna Tatr i dwie wycieczki. Odpowiedź z klucza CKE: w D1 skały młodsze (kenozoik) niż w B6 (paleozoik); 4.2 - A2.
Odpowiedź: 4.1 - w D1 skały kenozoiczne, w B6 paleozoiczne; 4.2 - A2
Zadanie 5 - Budowa geologiczna Tatr - tektonika
Zadanie 5 (maj 2025): przekrój geologiczny Ciemniaka. Dlaczego starsze skały leżą na młodszych? Odpowiedź z klucza CKE: nasunięcie płaszczowinowe. Omówienie.
Odpowiedź: nasunięcie: paleozoiczne skały oderwane od podłoża i przesunięte na północ
Zadanie 6 - Rzeźba lodowcowa gór
Zadanie 6 (maj 2025): lodowce Tatr w plejstocenie. Odpowiedź z klucza CKE: morena środkowa powstaje z połączenia moren bocznych dwóch łączących się lodowców.
Odpowiedź: łączenie się lodowców: moreny boczne dwóch lodowców tworzą morenę środkową
Zadanie 7 - Ruchy Ziemi i fazy Księżyca
Zadanie 7 (maj 2025): oświetlenie Ziemi i Księżyca w dniu równonocy. Odpowiedź z klucza CKE: 7.1 - P, F; 7.2 - φ = 9°30′ S. Obliczenia krok po kroku.
Odpowiedź: 7.1: P, F; 7.2: 9°30′ S
Zadanie 8 - Skały i procesy skałotwórcze
Zadanie 8 (maj 2025): dwie fotografie skał okruchowych. Odpowiedź z klucza CKE: B1 - zlepieniec powstaje ze żwiru w procesie diagenezy. Omówienie.
Odpowiedź: B1
Zadanie 9 - Tektonika płyt litosfery
Zadanie 9 (maj 2025): tektonika płyt na zachodzie Ameryki Południowej. Odpowiedź z klucza CKE: wulkanizm, powstawanie gór, rów oceaniczny, subdukcja.
Odpowiedź: wulkanizm, powstawanie gór, rów oceaniczny, subdukcja (dowolne trzy)
Zadanie 10 - Hydrosfera - ustroje rzeczne
Zadanie 10 (maj 2025): wykresy przepływów Amu-darii i Indusu. Odpowiedź z klucza CKE: topnienie śniegów i lodowców, u Indusu także monsun letni; 10.2 - F, P.
Odpowiedź: 10.1 - topnienie śniegów i lodowców + monsun (Indus); 10.2 - F, P
Zadanie 11 - Sieć rzeczna Polski
Zadanie 11 (maj 2025): rozpoznaj rzeki Polski po opisach. Odpowiedź z klucza CKE: Pilica, Narew, Warta. Po czym poznać każdą z nich - omówienie.
Odpowiedź: 1. Pilica; 2. Narew; 3. Warta
Zadanie 12 - Wielkie inwestycje hydrologiczne
Zadanie 12 (maj 2025): skutki tamy Gibe III na Omo. Argumenty z klucza CKE: tania energia, nawadnianie plantacji, spadek przepływu, zasolenie J. Rudolfa.
Odpowiedź: np. tania energia i eksport, nawadnianie upraw; zasolenie J. Rudolfa; koniec użyźniających wylewów
Zadanie 13 - Klimat i prądy morskie Ameryki Południowej
Zadanie 13 (maj 2025): klimatogramy trzech stacji Ameryki Południowej, prądy morskie i Rio de Janeiro. Odpowiedź z klucza CKE: 13.1 - A, B; 13.2 - P, F.
Odpowiedź: 13.1 - A, B; 13.2 - P, F; 13.3 - np. strome wzniesienia, ruchy masowe
Zadanie 14 - Atmosfera - fronty atmosferyczne
Zadanie 14 (maj 2025): mapa synoptyczna Europy. Jak na froncie chłodnym powstają chmury rozbudowane w pionie? Wyjaśnienie z klucza CKE i omówienie.
Odpowiedź: zimne powietrze wsuwa się pod ciepłe i wypycha je w górę - kondensacja, Cumulonimbus
Zadanie 15 - Rzeźba eoliczna
Zadanie 15 (maj 2025): wydmy i grzyb skalny na fotografiach. Odpowiedź z klucza CKE: obie formy tworzy wiatr; wydmy to akumulacja, grzyb skalny - korazja.
Odpowiedź: podobieństwo: wiatr; różnica: wydmy - akumulacja, grzyb skalny - korazja
Zadanie 16 - Gleby Polski
Zadanie 16 (maj 2025): profil glebowy na fotografii. Odpowiedź z klucza CKE: D - gleba bielicowa; mało próchnicy, wymywanie, piaski słabo zatrzymujące wodę.
Odpowiedź: D - gleba bielicowa; cienki poziom próchniczny, poziom wymywania
Zadanie 17 - Zróżnicowanie poziomu rozwoju państw
Zadanie 17 (maj 2025): rozpoznaj kraje o PKB na osobę poniżej 2500 USD po opisach. Odpowiedź z klucza CKE: Somalia, Afganistan, Madagaskar. Omówienie.
Odpowiedź: 1. Somalia; 2. Afganistan; 3. Madagaskar
Zadanie 18 - Struktura demograficzna ludności Polski
Zadanie 18 (maj 2025): struktura wieku i płci ludności Polski w 2011 i 2021 r. Odpowiedź z klucza CKE: F, F, P. Współczynnik feminizacji i wyż kompensacyjny.
Odpowiedź: 1. F; 2. F; 3. P
Zadanie 19 - Starzenie się społeczeństw
Zadanie 19 (maj 2025): mediana wieku w Polsce i czterech krajach w latach 1980–2020. Odpowiedź z klucza CKE: A - kraj nr 4 to Turcja. Jak to odczytać z wykresu.
Odpowiedź: A. Turcja
Zadanie 20 - Krajobraz i planowanie przestrzenne miast
Zadanie 20 (maj 2025): plan Poznania z 1935 r. i zdjęcie lotnicze. Argumenty z klucza CKE: rekreacja, retencja wód, bufor przy powodzi, chłodniejszy topoklimat.
Odpowiedź: np. rekreacja, ochrona przed powodzią, chłodniejszy topoklimat
Zadanie 21 - Procesy w miastach
Zadanie 21 (maj 2025): dawna elektrownia EC1 w Łodzi. Odpowiedź z klucza CKE: B1 - rewitalizacja, czyli ożywienie zdegradowanego obszaru i zmiana funkcji.
Odpowiedź: B1
Zadanie 22 - Rozmieszczenie ludności świata
Zadanie 22 (maj 2025): mapa gęstości zaludnienia Afryki i cztery opisy. Odpowiedź z klucza CKE: Algieria - B, Nigeria - A, RPA - D. Omówienie.
Odpowiedź: Algieria - B; Nigeria - A; RPA - D
Zadanie 23 - Rolnictwo świata
Zadanie 23 (maj 2025): plony pszenicy w 2020 r. Odpowiedź z klucza CKE: Australia - deficyt wody i suchy klimat; Belgia - intensywne nawożenie i mechanizacja.
Odpowiedź: Australia - mało opadów, deficyt wody; Belgia - intensywne nawożenie, mechanizacja
Zadanie 24 - Rolnictwo Polski
Zadanie 24 (maj 2025): pracujący w rolnictwie i plony zbóż według województw. Odpowiedź z klucza CKE: opolskie, lubuskie; różnica plonów - gleby i klimat.
Odpowiedź: 24.1 - opolskie, lubuskie; 24.2 - gleby i długość okresu wegetacyjnego
Zadanie 25 - Regiony rolnicze świata
Zadanie 25 (maj 2025): obszary rolnicze Ameryki Północnej. Odpowiedź z klucza CKE: 25.1 - C; 25.2 - burak cukrowy i soja, bawełna i trzcina cukrowa.
Odpowiedź: 25.1 - C; 25.2 - burak cukrowy i soja / bawełna i trzcina cukrowa
Zadanie 26 - Handel międzynarodowy
Zadanie 26 (maj 2025): struktura eksportu Brazylii i Korei Południowej w 2018 r. Odpowiedź z klucza CKE: np. większy udział przemysłu high-tech w Korei Płd.
Odpowiedź: np. przemysł high-tech w Korei Płd. vs rolnictwo plantacyjne w Brazylii
Zadanie 27 - Surowce mineralne i górnictwo Polski
Zadanie 27 (maj 2025): złoże miedzi i odkrywka węgla brunatnego. Odpowiedź z klucza CKE: 27.1 - F, P; 27.2 - nie (metoda głębinowa); 27.3 - rekultywacja.
Odpowiedź: 27.1 - F, P; 27.2 - nie (głębinowo); 27.3 - np. zalesienie, rekreacja
Zadanie 28 - Energetyka świata i Polski
Zadanie 28 (maj 2025): produkcja energii elektrycznej 2000 i 2021. Odpowiedź z klucza CKE: mniej węgla, więcej OZE; 28.2 - B2 (Szwajcaria).
Odpowiedź: 28.1 - mniej węgla, więcej OZE; 28.2 - B2
Zadanie 29 - Transport i handel międzynarodowy
Zadanie 29 (maj 2025): które towary płyną Kanałem Sueskim z Morza Śródziemnego na Morze Czerwone? Odpowiedź z klucza CKE: C - pszenica i kukurydza z Konstancy.
Odpowiedź: C. Pszenica i kukurydza z portu w Konstancy
Zadanie 30 - Transport w Polsce
Zadanie 30 (maj 2025): przewozy ładunków w Polsce. Odpowiedź z klucza CKE: płytkie rzeki i wahania stanów wody; konkurencja transportu drogowego.
Odpowiedź: przyrodnicza - płytkie rzeki, wahania stanów; gospodarcza - konkurencja transportu drogowego
Zadanie 31 - Poziom rozwoju społeczno-gospodarczego
Zadanie 31 (maj 2025): Indie, Turcja, Japonia według PKB na mieszkańca i udziału rolnictwa. Odpowiedź z klucza CKE: Indie–Turcja–Japonia; Japonia–Turcja–Indie.
Odpowiedź: 1. Indie → Turcja → Japonia; 2. Japonia → Turcja → Indie
Teoria do zadań z tej sesji
Źródła
Zobacz też: wszystkie arkusze z geografii