⏰ DO MATURY 2027 ZOSTAŁO: 208 DNI

Matura geografia maj 2025, zadanie 28 - produkcja energii elektrycznej: Polska, Hiszpania, Szwajcaria

Zadanie 28 (maj 2025): produkcja energii elektrycznej 2000 i 2021. Odpowiedź z klucza CKE: mniej węgla, więcej OZE; 28.2 - B2 (Szwajcaria).

aktualizacja

Arkusz
Matura geografii maj 2025 (poziom rozszerzony)
Dział
Energetyka świata i Polski
Punktacja
2 pkt
Sprawdzane umiejętności
  • ocenianie zmian bilansu energetycznego świata i Polski (XI.5, zakres podstawowy)
  • porównywanie struktury produkcji energii w Polsce i innych krajach (XI.4, zakres podstawowy)
  • interpretowanie danych z wykresów (I.5, zakres podstawowy)

Treść zadania

Na wykresach przedstawiono strukturę produkcji energii elektrycznej w latach 2000 i 2021 w Polsce, w Hiszpanii oraz w dwóch innych państwach Europy, oznaczonych literami X i Y.

Wykresy słupkowe struktury produkcji energii elektrycznej w 2000 i 2021 roku. Polska: w 2000 roku prawie wyłącznie węgiel, w 2021 ok. 70% węgla, wzrost gazu, wiatru i słońca. Hiszpania: w 2000 roku węgiel, ropa, gaz, atom i woda; w 2021 mały udział węgla, duży gazu, atomu, wiatru i słońca. X: w 2000 roku węgiel, ropa, gaz i wiatr, w 2021 przewaga wiatru. Y: w obu latach energia jądrowa i woda.
Źródło: H. Ritchie, M. Roser (2021) – Energy, [w:] Our World in Data, www.ourworldindata.org

Zadanie składa się z dwóch podpunktów odnoszących się do wykresów.

Zadanie 28.1(1 pkt)

Przedstaw dwie zmiany, wspólne dla Polski i Hiszpanii, które zaszły między rokiem 2000 a rokiem 2021 w bilansie energetycznym tych krajów i są korzystne dla środowiska przyrodniczego.

Zadanie 28.2(1 pkt)

Dokończ zdanie. Wpisz odpowiedź A albo B wraz z numerem 1., 2. albo 3. Strukturze produkcji energii elektrycznej w Szwajcarii, oznaczonej na wykresach A. literą X / B. literą Y, sprzyja występowanie w tym kraju:

  1. bogatych zasobów nieodnawialnych surowców energetycznych.
  2. odpowiednich warunków przyrodniczych lub pozaprzyrodniczych dla hydroenergetyki i energetyki jądrowej.
  3. korzystnych warunków klimatycznych dla energetyki wiatrowej.

Odpowiedź

Zadanie 28.1
Np.: zmniejszenie udziału węgla kamiennego i brunatnego; zwiększenie udziału źródeł odnawialnych (w tym energii wiatru); wzrost udziału gazu ziemnego (dowolne dwie).
Zadanie 28.2
B2

Zgodnie z zasadami oceniania CKE: 28.1 - 1 pkt za dwie poprawne zmiany; 28.2 - 1 pkt za odpowiedź B2.

Rozwiązanie i omówienie

Co sprawdza to zadanie

Wykresy struktury produkcji energii elektrycznej w czterech krajach w 2000 i 2021 roku. W 28.1 trzeba znaleźć dwie korzystne dla przyrody zmiany wspólne dla Polski i Hiszpanii, w 28.2 - rozpoznać Szwajcarię i wskazać, co sprzyja jej strukturze produkcji energii.

28.1 - wspólne zmiany w Polsce i Hiszpanii

  1. Porównaj Polskę. W 2000 roku prawie cała energia pochodziła z węgla; w 2021 roku węgiel to ok. 70%, a pojawiły się wiatr, słońce i więcej gazu.
  2. Porównaj Hiszpanię. Udział węgla spadł z ok. 35% prawie do zera, wzrosły udziały gazu, wiatru i słońca.
  3. Wybierz zmiany wspólne i korzystne dla przyrody, np.:
    • zmniejszenie udziału węgla kamiennego i brunatnego,
    • zwiększenie udziału źródeł odnawialnych, w tym energii wiatru.

Klucz uznaje też wzrost udziału gazu ziemnego jako paliwa relatywnie ekologicznego.

28.2 - która to Szwajcaria

  1. Opisz X i Y. Kraj X przeszedł od węgla, ropy i gazu do wyraźnej przewagi wiatru. Kraj Y w obu latach opiera się na energii wodnej i jądrowej.
  2. Dopasuj do Szwajcarii. Alpy dają duże spadki rzek i wodę z topniejących lodowców - dogodne warunki dla hydroenergetyki. Szwajcaria ma też elektrownie jądrowe. To kraj Y (B).
  3. Wybierz uzasadnienie. Sprzyjają temu odpowiednie warunki przyrodnicze lub pozaprzyrodnicze dla hydroenergetyki i energetyki jądrowej (2). Szwajcaria nie ma bogatych złóż surowców energetycznych (1), a wiatr odgrywa w jej produkcji znikomą rolę (3).

Odpowiedź 28.2: B2.

Jak punktuje klucz

  • 28.1: 1 pkt - dwie poprawne zmiany.
  • 28.2: 1 pkt - odpowiedź B2.
Z czego Polska produkuje energię elektryczną?
Według wykresu z arkusza w 2021 roku ok. 70% energii elektrycznej w Polsce pochodziło z węgla kamiennego i brunatnego, a rósł udział gazu, wiatru i energii słonecznej. W 2000 roku węgiel dawał prawie całą produkcję.

Źródła

Wróć do całego arkusza: matura geografii maj 2025.