Matura geografia maj 2025, zadanie 31 - Indie, Turcja, Japonia: PKB i udział rolnictwa

Zadanie 31 (maj 2025): Indie, Turcja, Japonia według PKB na mieszkańca i udziału rolnictwa. Odpowiedź z klucza CKE: Indie–Turcja–Japonia; Japonia–Turcja–Indie.

aktualizacja 2026-10-01

Arkusz: Matura geografii maj 2025 (poziom rozszerzony)
Dział: Poziom rozwoju społeczno-gospodarczego
Punktacja: 2 pkt
Sprawdzane umiejętności: posługiwanie się mapą polityczną świata (VII.1, zakres podstawowy)
analizowanie zróżnicowania państw pod względem PKB na mieszkańca (VII.4, zakres podstawowy)
porównywanie struktury PKB państw na różnym poziomie rozwoju (VII.5, zakres podstawowy)

Treść zadania

Na mapie kolorem czerwonym oznaczono trzy wybrane państwa.

Mapa Azji z trzema państwami zaznaczonymi na czerwono: Turcją na zachodzie, Indiami na południu i Japonią na wschodzie. — Źródło: www.naturalearthdata.com, www.cia.gov (za arkuszem CKE)

Uszereguj państwa oznaczone na mapie kolorem czerwonym według podanych kryteriów. Wpisz we właściwe miejsca nazwy odpowiednich państw.

PKB na 1 mieszkańca w USD według parytetu siły nabywczej w 2023 roku — od wartości najniższej do najwyższej.
Udział rolnictwa w % w strukturze PKB w 2023 roku — od udziału najniższego do najwyższego.

Odpowiedź

1. Indie → Turcja → Japonia; 2. Japonia → Turcja → Indie

Zgodnie z zasadami oceniania CKE: 2 pkt za poprawne uszeregowanie według dwóch kryteriów, 1 pkt - według jednego.

Rozwiązanie i omówienie

Co sprawdza to zadanie

Trzy państwa Azji na mapie i dwa uszeregowania: według PKB na mieszkańca i według udziału rolnictwa w PKB. Rozpoznanie państw z mapy to pierwszy krok, a druga obserwacja ułatwia całość: oba szeregi są swoim odbiciem lustrzanym. Im bogatszy kraj, tym mniejszy udział rolnictwa w jego gospodarce.

Rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj państwa. Na czerwono zaznaczono Turcję (zachód Azji), Indie (południe) i Japonię (wschód).
PKB na mieszkańca, od najniższego. Indie to kraj o niskim PKB na mieszkańca, Turcja - o średnim, Japonia - o wysokim. Kolejność: Indie → Turcja → Japonia.
Udział rolnictwa w PKB, od najniższego. W Japonii rolnictwo daje ok. 1% PKB, w Turcji kilka procent, w Indiach kilkanaście. Kolejność: Japonia → Turcja → Indie.

Odpowiedź: 1. Indie, Turcja, Japonia; 2. Japonia, Turcja, Indie.

Zależność, którą warto zapamiętać

Poziom rozwoju	PKB na mieszkańca	Udział rolnictwa w PKB	Przykład
niski	niski	wysoki	Indie
średni	średni	średni	Turcja
wysoki	wysoki	niski (zwykle poniżej 2–3%)	Japonia

Jak punktuje klucz

2 pkt - poprawne uszeregowanie według obu kryteriów.
1 pkt - poprawne uszeregowanie według jednego kryterium.

Dlaczego w bogatych krajach rolnictwo ma mały udział w PKB?

Bo wraz z rozwojem gospodarki rośnie znaczenie przemysłu, a potem usług. Rolnictwo jest wydajne i zmechanizowane, zatrudnia mało osób i wytwarza niewielką część całego PKB, nawet gdy w liczbach bezwzględnych produkuje dużo.