Matura geografia maj 2025, zadanie 17 - najbiedniejsze kraje świata: Somalia, Afganistan, Madagaskar
Zadanie 17 (maj 2025): rozpoznaj kraje o PKB na osobę poniżej 2500 USD po opisach. Odpowiedź z klucza CKE: Somalia, Afganistan, Madagaskar. Omówienie.
aktualizacja
- Arkusz
- Matura geografii maj 2025 (poziom rozszerzony)
- Dział
- Zróżnicowanie poziomu rozwoju państw
- Punktacja
- 2 pkt
- Sprawdzane umiejętności
- wskazywanie na mapie świata najbiedniejszych państw i charakteryzowanie ich problemów (XXIII.1)
- wyjaśnianie zasięgu głównych upraw i chowu zwierząt (X.3, zakres podstawowy)
- czytanie mapy politycznej świata (I.3, zakres podstawowy)
Treść zadania
Na mapie kolorem czerwonym oznaczono wybrane kraje – Afganistan, Arabię Saudyjską, Chile, Demokratyczną Republikę Konga, Madagaskar, Namibię i Somalię – wśród których cztery charakteryzowały się w 2022 roku wartością PKB na osobę (według parytetu siły nabywczej) poniżej 2500 USD.
Uzupełnij tabelę. Obok każdego opisu wpisz nazwę kraju o wartości PKB na osobę poniżej 2500 USD, wybranego spośród oznaczonych kolorem czerwonym na mapie.
- Warunki do życia w tym kraju, położonym na kontynencie afrykańskim, są uznawane za jedne z najtrudniejszych na świecie z powodu suchego klimatu. Do klęsk głodu przyczyniają się również plagi szarańczy i wojna domowa, a niestabilna sytuacja polityczna zwiększa zagrożenie piractwem morskim.
- Do ubóstwa ludności w tym kraju, położonym poza kontynentem afrykańskim, przyczyniła się długotrwała wojna. Sytuacja wewnętrzna nie sprzyja gospodarce. W strukturze PKB utrzymuje się wysoki udział rolnictwa nastawionego – ze względu na warunki przyrodnicze i wpływ islamu – na chów kóz i owiec.
- W tym kraju, przez który przebiega jeden ze zwrotników, uprawia się m.in. ryż, trzcinę cukrową, kawowiec i wanilię. Ubóstwo ludności przyczynia się do gospodarowania szkodzącego środowisku naturalnemu – skutkującego zmniejszeniem bioróżnorodności, szybkim wylesianiem kraju i wyjałowieniem gleb.
Odpowiedź
1. Somalia; 2. Afganistan; 3. Madagaskar
Zgodnie z zasadami oceniania CKE: 2 pkt za trzy poprawne odpowiedzi, 1 pkt za dwie.
Rozwiązanie i omówienie
Co sprawdza to zadanie
Siedem państw na mapie, z czego cztery są bardzo biedne (PKB na osobę poniżej 2500 USD według parytetu siły nabywczej w 2022 roku), a trzy opisy dotyczą właśnie takich państw. Zadanie wymaga dwóch kroków: odsiać kraje zamożne i dopasować opisy do pozostałych.
Rozwiązanie krok po kroku
- Odrzuć kraje zamożne. Chile i Arabia Saudyjska to państwa o wysokim PKB na osobę, a Namibia - o średnim. Zostają cztery: Somalia, Afganistan, Demokratyczna Republika Konga i Madagaskar.
- Opis 1 - kraj afrykański, suchy klimat, klęski głodu, plagi szarańczy, wojna domowa i piractwo morskie. Piractwo przy Rogu Afryki to wyróżnik Somalii.
- Opis 2 - kraj poza Afryką, długotrwała wojna, rolnictwo nastawione na chów kóz i owiec ze względu na warunki przyrodnicze i islam. Spośród czterech biednych krajów poza Afryką leży tylko Afganistan.
- Opis 3 - przez kraj przebiega zwrotnik, uprawia się ryż, trzcinę cukrową, kawowiec i wanilię, szybko postępuje wylesianie. Zwrotnik Koziorożca przecina Madagaskar, który jest jednym z największych producentów wanilii.
Odpowiedź: 1. Somalia; 2. Afganistan; 3. Madagaskar. Demokratyczna Republika Konga zostaje bez opisu.
Haczyki, które rozstrzygają od razu
| Opis | Najmocniejszy haczyk | Kraj |
|---|---|---|
| 1 | piractwo morskie | Somalia |
| 2 | poza kontynentem afrykańskim | Afganistan |
| 3 | zwrotnik, wanilia | Madagaskar |
Jak punktuje klucz
- 2 pkt - trzy poprawne odpowiedzi.
- 1 pkt - dwie poprawne odpowiedzi.
- 0 pkt - jedna lub żadna.