Artykuł na maturze z angielskiego - tytuł, wstęp i kryteria CKE

7 min czytania · aktualizacja

Artykuł publicystyczny pojawił się na maturze rozszerzonej z angielskiego trzy razy w latach 2023–2026, za każdym razem jako alternatywa dla rozprawki. Ma 200–250 wyrazów i daje 13 punktów, tak jak każda forma na tym poziomie. Od rozprawki różni się trzema elementami, które CKE ocenia osobno: tytułem, wstępem zachęcającym do lektury i zakończeniem nawiązującym do treści.

W skrócie:

  • artykuł musi mieć tytuł - to jeden z czterech elementów formy,
  • wstęp za pełne punkty jest ciekawy, oryginalny i zachęca do czytania, np. pytaniem albo cytatem; schematyczny wstęp jak w rozprawce dostaje mniej,
  • w dwóch z trzech tematów CKE trzeba było zrelacjonować zawody sportowe i uzasadnić opinię,
  • każdy z dwóch elementów tematu trzeba omówić szczegółowo, z przykładami,
  • długość w ocenie formy: 180–280 wyrazów; poniżej 160 punkty są tylko za zgodność z poleceniem.

Tematy artykułów z matur 2023–2026

ArkuszSytuacjaPierwszy elementDrugi element
maj 2026artykuł do gazety o wydarzeniu sportowym, na które udało się kupić biletopisz przebieg sportowej rywalizacjiuzasadnij, dlaczego lepiej uczestniczyć osobiście niż oglądać transmisję
maj 2024artykuł po udziale w zawodach rowerowychzrelacjonuj przebieg zawodówwyjaśnij, dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej
maj 2023artykuł na konkurs czasopisma: wizja świata za 30 latomów aspekt życia, który zmieni się na lepszeprzedstaw problem, który będzie największym wyzwaniem dla ludzkości

Dwa tematy z trzech miały ten sam układ: relacja z wydarzenia i argument. W pierwszej części trzeba więc opowiadać w czasach przeszłych, a w drugiej uzasadniać opinię. Kto przygotuje się tylko do jednej z tych umiejętności, straci połowę punktów za treść.

Czego CKE oczekuje od artykułu

Informator opisuje artykuł publicystyczny jako tekst, w którym piszący wyraża stanowisko wobec problemu albo zjawiska i rzeczowo je przedstawia. Może zawierać opis, relację, elementy recenzji i komentarze autora, a także pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań. Dobrze napisany artykuł według informatora:

  1. ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika,
  2. zaczyna się od wstępu, który zachęca do czytania, np. faktem, anegdotą, pytaniem albo barwnym językiem,
  3. kończy się zakończeniem zgodnym z treścią artykułu.

W ocenie elementów treści wstęp artykułu ma własne kryterium:

PunktyWstęp artykułu
2zgodny z tematem i ciekawy, oryginalny, zachęcający do czytania, np. w formie pytania lub cytatu
1zgodny z tematem, ale schematyczny; bardziej typowy dla innego tekstu, np. rozprawki; ciekawy, ale odbiegający od tematu
0brak, niezgodny z tematem, niejasny albo niekomunikatywny

Pozostałe elementy treści, czyli dwa elementy tematu, zakończenie i brak fragmentów nie na temat, ocenia się tak samo jak w rozprawce. Wśród elementów formy zamiast tezy we wstępie jest tytuł. Całą mechanikę przeliczania na 5 punktów, z tabelą z informatora, opisuje poradnik o rozprawce na maturze z angielskiego.

Czego uczy artykuł oceniony w informatorze

Informator pokazuje artykuł na temat wakacji w miejscach odciętych od cywilizacji, który za zgodność z poleceniem dostał 1 z 5 punktów. Powody:

  • wstęp był zgodny z tematem, ale mało oryginalny i nie zachęcał do lektury,
  • przyczyny zjawiska, czyli pierwszy element tematu, zostały omówione powierzchownie,
  • drugi element nie był zrealizowany: opisany apartament w centrum miasta, z basenem i parkiem rozrywki w okolicy, to miejsce masowo odwiedzane przez turystów, a temat wymagał miejsca odciętego od cywilizacji,
  • zabrakło zakończenia, a ostatni akapit odbiegał od tematu.

Tytuł był, długość się zgadzała, a mimo to praca dostała 1 punkt. To najważniejsza lekcja z tej formy: każdy element tematu trzeba zrealizować dosłownie tak, jak brzmi polecenie.

Jak zbudować artykuł

CzęśćCo zawieraOrientacyjnie
tytułkrótki, z zapowiedzią tematu albo z pytaniemkilka wyrazów
wstęppytanie do czytelnika, krótka anegdota albo zaskakujący fakt30–40 wyrazów
pierwszy elementnp. relacja z zawodów: przebieg, emocje, szczegóły70–80 wyrazów
drugi elementnp. argumenty: dlaczego warto, z przykładami70–80 wyrazów
zakończeniewniosek i zwrot do czytelnika, np. zachęta30–40 wyrazów

Zwroty do artykułu

FunkcjaZwroty
tytułWhy Every Teenager Should Try Competitive Sport / The Day I Will Never Forget
wstępHave you ever wondered what it feels like to…? / Imagine… / Believe it or not, …
relacjaIt all began when… / As the race went on, … / In the final minutes, … / To everyone's surprise, …
argumentWhat makes it so special is that… / There is no doubt that… / Not only does it…, but it also…
zwrot do czytelnikaSo, why not give it a try? / Next time you…, remember that…

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy artykuł na maturze z angielskiego musi mieć tytuł?
Tak. Tytuł to jeden z czterech elementów formy artykułu, ocenianych w kryterium zgodności z poleceniem. Praca bez tytułu traci w tym elemencie punkt, co może obniżyć wynik za zgodność z poleceniem.
Jak zacząć artykuł na maturze z angielskiego?
Wstępem, który zachęca do czytania, np. pytaniem do czytelnika, cytatem, anegdotą albo zaskakującym faktem. Wstęp zgodny z tematem, ale schematyczny albo napisany jak w rozprawce, dostaje 1 punkt zamiast 2.
Ile słów musi mieć artykuł na maturze rozszerzonej z angielskiego?
Polecenie mówi o 200–250 wyrazach. W ocenie formy mieści się długość od 180 do 280 wyrazów, a praca krótsza niż 160 wyrazów jest oceniana tylko za zgodność z poleceniem.
Czym artykuł różni się od rozprawki na maturze?
Artykuł ma tytuł, wstęp zachęcający do lektury i może zwracać się do czytelnika. Rozprawka zaczyna się od tezy zapowiadającej strukturę pracy i ma styl formalny. Oba teksty mają tę samą długość i 13 punktów.
Jakie tematy artykułów były na maturze z angielskiego?
W 2023 roku wizja świata za 30 lat, w 2024 roku relacja z zawodów rowerowych i zachęta do rywalizacji sportowej, a w 2026 roku relacja z wydarzenia sportowego i uzasadnienie, dlaczego warto oglądać je na żywo.

Drugą formą, która może pojawić się obok rozprawki, jest list formalny. Pełne arkusze rozszerzone z kluczem są w dziale arkuszy z angielskiego.

Źródła

Więcej z języka angielskiego