Artykuł na maturze z angielskiego - tytuł, wstęp i kryteria CKE
7 min czytania · aktualizacja
Artykuł publicystyczny pojawił się na maturze rozszerzonej z angielskiego trzy razy w latach 2023–2026, za każdym razem jako alternatywa dla rozprawki. Ma 200–250 wyrazów i daje 13 punktów, tak jak każda forma na tym poziomie. Od rozprawki różni się trzema elementami, które CKE ocenia osobno: tytułem, wstępem zachęcającym do lektury i zakończeniem nawiązującym do treści.
W skrócie:
- artykuł musi mieć tytuł - to jeden z czterech elementów formy,
- wstęp za pełne punkty jest ciekawy, oryginalny i zachęca do czytania, np. pytaniem albo cytatem; schematyczny wstęp jak w rozprawce dostaje mniej,
- w dwóch z trzech tematów CKE trzeba było zrelacjonować zawody sportowe i uzasadnić opinię,
- każdy z dwóch elementów tematu trzeba omówić szczegółowo, z przykładami,
- długość w ocenie formy: 180–280 wyrazów; poniżej 160 punkty są tylko za zgodność z poleceniem.
Tematy artykułów z matur 2023–2026
| Arkusz | Sytuacja | Pierwszy element | Drugi element |
|---|---|---|---|
| maj 2026 | artykuł do gazety o wydarzeniu sportowym, na które udało się kupić bilet | opisz przebieg sportowej rywalizacji | uzasadnij, dlaczego lepiej uczestniczyć osobiście niż oglądać transmisję |
| maj 2024 | artykuł po udziale w zawodach rowerowych | zrelacjonuj przebieg zawodów | wyjaśnij, dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej |
| maj 2023 | artykuł na konkurs czasopisma: wizja świata za 30 lat | omów aspekt życia, który zmieni się na lepsze | przedstaw problem, który będzie największym wyzwaniem dla ludzkości |
Dwa tematy z trzech miały ten sam układ: relacja z wydarzenia i argument. W pierwszej części trzeba więc opowiadać w czasach przeszłych, a w drugiej uzasadniać opinię. Kto przygotuje się tylko do jednej z tych umiejętności, straci połowę punktów za treść.
Czego CKE oczekuje od artykułu
Informator opisuje artykuł publicystyczny jako tekst, w którym piszący wyraża stanowisko wobec problemu albo zjawiska i rzeczowo je przedstawia. Może zawierać opis, relację, elementy recenzji i komentarze autora, a także pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań. Dobrze napisany artykuł według informatora:
- ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika,
- zaczyna się od wstępu, który zachęca do czytania, np. faktem, anegdotą, pytaniem albo barwnym językiem,
- kończy się zakończeniem zgodnym z treścią artykułu.
W ocenie elementów treści wstęp artykułu ma własne kryterium:
| Punkty | Wstęp artykułu |
|---|---|
| 2 | zgodny z tematem i ciekawy, oryginalny, zachęcający do czytania, np. w formie pytania lub cytatu |
| 1 | zgodny z tematem, ale schematyczny; bardziej typowy dla innego tekstu, np. rozprawki; ciekawy, ale odbiegający od tematu |
| 0 | brak, niezgodny z tematem, niejasny albo niekomunikatywny |
Pozostałe elementy treści, czyli dwa elementy tematu, zakończenie i brak fragmentów nie na temat, ocenia się tak samo jak w rozprawce. Wśród elementów formy zamiast tezy we wstępie jest tytuł. Całą mechanikę przeliczania na 5 punktów, z tabelą z informatora, opisuje poradnik o rozprawce na maturze z angielskiego.
Czego uczy artykuł oceniony w informatorze
Informator pokazuje artykuł na temat wakacji w miejscach odciętych od cywilizacji, który za zgodność z poleceniem dostał 1 z 5 punktów. Powody:
- wstęp był zgodny z tematem, ale mało oryginalny i nie zachęcał do lektury,
- przyczyny zjawiska, czyli pierwszy element tematu, zostały omówione powierzchownie,
- drugi element nie był zrealizowany: opisany apartament w centrum miasta, z basenem i parkiem rozrywki w okolicy, to miejsce masowo odwiedzane przez turystów, a temat wymagał miejsca odciętego od cywilizacji,
- zabrakło zakończenia, a ostatni akapit odbiegał od tematu.
Tytuł był, długość się zgadzała, a mimo to praca dostała 1 punkt. To najważniejsza lekcja z tej formy: każdy element tematu trzeba zrealizować dosłownie tak, jak brzmi polecenie.
Jak zbudować artykuł
| Część | Co zawiera | Orientacyjnie |
|---|---|---|
| tytuł | krótki, z zapowiedzią tematu albo z pytaniem | kilka wyrazów |
| wstęp | pytanie do czytelnika, krótka anegdota albo zaskakujący fakt | 30–40 wyrazów |
| pierwszy element | np. relacja z zawodów: przebieg, emocje, szczegóły | 70–80 wyrazów |
| drugi element | np. argumenty: dlaczego warto, z przykładami | 70–80 wyrazów |
| zakończenie | wniosek i zwrot do czytelnika, np. zachęta | 30–40 wyrazów |
Zwroty do artykułu
| Funkcja | Zwroty |
|---|---|
| tytuł | Why Every Teenager Should Try Competitive Sport / The Day I Will Never Forget |
| wstęp | Have you ever wondered what it feels like to…? / Imagine… / Believe it or not, … |
| relacja | It all began when… / As the race went on, … / In the final minutes, … / To everyone's surprise, … |
| argument | What makes it so special is that… / There is no doubt that… / Not only does it…, but it also… |
| zwrot do czytelnika | So, why not give it a try? / Next time you…, remember that… |
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy artykuł na maturze z angielskiego musi mieć tytuł?
Jak zacząć artykuł na maturze z angielskiego?
Ile słów musi mieć artykuł na maturze rozszerzonej z angielskiego?
Czym artykuł różni się od rozprawki na maturze?
Jakie tematy artykułów były na maturze z angielskiego?
Drugą formą, która może pojawić się obok rozprawki, jest list formalny. Pełne arkusze rozszerzone z kluczem są w dziale arkuszy z angielskiego.
Źródła
- Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025 (CKE) - rozdziały 1.3.5 i 1.3.8 oraz przykładowe ocenione wypowiedzi
- Arkusz z języka angielskiego, poziom rozszerzony, maj 2026 (CKE)
- Arkusz z języka angielskiego, poziom rozszerzony, maj 2024 (CKE)
- Arkusz z języka angielskiego, poziom rozszerzony, maj 2023 (CKE)