Rozprawka na maturze z angielskiego - teza, struktura i kryteria CKE

8 min czytania · aktualizacja 2026-10-27

Rozprawka to forma, która na maturze rozszerzonej z angielskiego pojawia się w każdym arkuszu od 2023 roku: zawsze jako jeden z dwóch tematów do wyboru i zawsze w wersji „za i przeciw”. Ma liczyć 200–250 wyrazów i daje 13 punktów. Najwięcej zależy od tezy: CKE wymaga, żeby zapowiadała strukturę rozprawki, a teza w formie pytania albo bez stanowiska z góry traci punkty.

W skrócie:

zadanie ma dwa tematy, z których wybiera się jeden; w latach 2023–2026 jednym z nich była zawsze rozprawka,
13 punktów: zgodność z poleceniem 5, spójność i logika 2, zakres środków językowych 3, poprawność 3,
teza ma stać we wstępie i zapowiadać, że będą omówione wady i zalety albo jakie stanowisko zajmuje piszący,
zakończenie nie może powtarzać wstępu tymi samymi słowami,
w ocenie formy liczy się długość 180–280 wyrazów, a poniżej 160 wyrazów praca jest oceniana tylko za zgodność z poleceniem,
styl rozprawki jest formalny; wtrącenia potoczne mogą obniżyć punkty za zakres.

Tematy rozprawek z matur 2023–2026

Arkusz	Temat
maj 2026	wady i zalety zwiedzania Europy koleją podczas podróży zagranicznych
maj 2025	dobre i złe strony zajęć na uczelniach wyłącznie w trybie online
maj 2024	dobre i złe strony pracy w wolontariacie w trakcie wakacji
maj 2023	dobre i złe strony udziału znanych osób w reklamach

Wszystkie cztery to rozprawki „za i przeciw”. Informator CKE zna też drugi typ: rozprawkę, w której przedstawia się własną opinię, np. czy osoby mieszkające w blokach powinny mieć psy. W poleceniu poznaje się go po słowach „przedstawisz swoją opinię”. Drugi temat w arkuszu był za każdym razem inną formą: trzy razy artykułem i raz listem formalnym.

Jak CKE liczy punkty za zgodność z poleceniem

Pięć punktów za zgodność z poleceniem powstaje z dwóch osobnych ocen.

Elementy treści (0–10). Egzaminator ocenia pięć elementów, każdy na 2, 1 albo 0 punktów:

Element	Za 2 punkty
1. wstęp z tezą	teza jasna, zgodna z tematem i z argumentacją w rozwinięciu
2. pierwszy element tematu, np. zalety	omówiony wieloaspektowo albo pogłębiony, z przykładami
3. drugi element tematu, np. wady	jak wyżej
4. zakończenie	zgodne z tematem i treścią; jeśli powtarza wstęp, to innymi słowami
5. fragmenty nie na temat	brak fragmentów odbiegających od tematu

Za 1 punkt przy argumentach wystarczy realizacja powierzchowna, np. sama lista argumentów bez rozwinięcia albo jeden, dwa aspekty omówione ogólnikowo. Jeden nierozwinięty argument to 0.

Elementy formy (0–4). Cztery elementy po 1 punkcie: teza umiejscowiona we wstępie, widoczny zamysł kompozycyjny z sensownymi proporcjami wstępu, rozwinięcia i zakończenia, podział na akapity uzasadniony treścią oraz długość w granicach 180–280 wyrazów. Jedna usterka wystarcza, żeby dany element dostał 0.

Przeliczenie na punkty (tabela C z informatora):

Elementy treści	Formy 4–3	Formy 2–1	Formy 0
10	5 pkt	4 pkt	3 pkt
8–9	4 pkt	3 pkt	2 pkt
6–7	3 pkt	2 pkt	1 pkt
4–5	2 pkt	1 pkt	0 pkt
2–3	1 pkt	0 pkt	0 pkt
0–1	0 pkt	0 pkt	0 pkt

Wynik za zgodność z poleceniem ogranicza resztę oceny: przy 0 punktach praca dostaje 0 we wszystkich kryteriach, a przy 1 punkcie w pozostałych kryteriach najwyżej po 1 punkcie.

Teza: zdanie, od którego zależy najwięcej

Informator opisuje wprost, kiedy teza zapowiada strukturę rozprawki:

w rozprawce „za i przeciw” teza mówi, że będą omówione wady i zalety, np. „There are advantages and disadvantages of…” albo „… brings many benefits, but also has a number of drawbacks”,
w rozprawce z opinią teza mówi, jakie stanowisko zajmuje piszący, np. „In my opinion it is the wrong decision”.

Teza nie zapowiada struktury, gdy:

w rozprawce „za i przeciw” zapowiada tylko wady albo tylko zalety,
jest pytaniem albo zdaniem bez stanowiska, np. „Is it a good idea?” albo „I can't say if it is good or bad”,
w rozprawce z opinią podaje tylko cudze poglądy, np. „Many people think this is a good idea, but it also has many opponents”.

Taka teza może dostać najwyżej 1 punkt. Druga pułapka to niezgodność tezy z rozwinięciem: jeśli teza zapowiada wady i zalety, a w tekście są tylko zalety, teza też traci punkt.

Jak zbudować rozprawkę „za i przeciw”

Układ, który spełnia wszystkie cztery elementy formy:

Akapit	Co zawiera	Orientacyjnie
wstęp	wprowadzenie do tematu i teza zapowiadająca wady i zalety	30–40 wyrazów
zalety	dwa argumenty, każdy z wyjaśnieniem albo przykładem	70–80 wyrazów
wady	dwa argumenty, każdy z wyjaśnieniem albo przykładem	70–80 wyrazów
zakończenie	podsumowanie zgodne z argumentami, innymi słowami niż wstęp	30–40 wyrazów

Informator pokazuje rozprawkę o monitoringu w szkołach ocenioną na 13 z 13 punktów. Ma krótki wstęp z tezą o zaletach i wadach, kilka akapitów z argumentami po obu stronach i zakończenie, które zbiera wnioski, zamiast powtarzać tezę. Egzaminator wymienił w niej precyzyjne sformułowania, np. „due to lack of evidence or witnesses”, „increased stress levels” i „sacrifice their right to privacy”.

Za szeroki zakres środków informator wymaga poziomu B2 i precyzji, np. „extreme weather” zamiast „dangerous weather”. Rażąco niestosowny albo niejednolity styl, np. potoczne wtrącenia w formalnej rozprawce, może obniżyć punkty za zakres o jeden.

Zwroty do rozprawki

Funkcja	Zwroty
teza „za i przeciw”	There are both advantages and disadvantages of… / … has its benefits as well as its drawbacks.
teza z opinią	In my opinion, … is a good idea. / I am strongly in favour of / against…
pierwszy argument	To start with, … / First of all, … / One of the main advantages is that…
kolejny argument	Moreover, … / What is more, … / Another benefit is that…
przejście do wad	On the other hand, … / However, there are also some drawbacks.
przykład	For instance, … / A good example of this is…
zakończenie	To conclude, … / All things considered, … / Taking everything into account, …

Najczęstsze pytania (FAQ)

Ile słów musi mieć rozprawka na maturze z angielskiego?

Polecenie mówi o 200–250 wyrazach. W ocenie formy liczy się długość od 180 do 280 wyrazów, a praca krótsza niż 160 wyrazów jest oceniana wyłącznie za zgodność z poleceniem, z zerem w pozostałych kryteriach.

Ile punktów jest za rozprawkę na maturze rozszerzonej z angielskiego?

Trzynaście: 5 za zgodność z poleceniem, 2 za spójność i logikę, 3 za zakres i 3 za poprawność środków językowych. Wypowiedź pisemna to około 22 procent wyniku z poziomu rozszerzonego.

Jak napisać tezę w rozprawce po angielsku?

Teza stoi we wstępie i zapowiada strukturę pracy. W rozprawce za i przeciw mówi, że będą omówione wady i zalety, a w rozprawce z opinią określa stanowisko piszącego. Pytanie zamiast tezy dostaje najwyżej 1 punkt.

Czy rozprawka zawsze jest na maturze z angielskiego?

W latach 2023–2026 była jednym z dwóch tematów w każdym arkuszu rozszerzonym, za każdym razem w wersji za i przeciw. Informator CKE nie gwarantuje jednak, która forma pojawi się w danym roku.

Czy w rozprawce trzeba pisać akapity?

Podział na akapity uzasadniony treścią to jeden z czterech elementów formy, więc jego brak kosztuje punkt w ocenie zgodności z poleceniem. Sam brak akapitów nie obniża jednak automatycznie punktów za spójność.

Pozostałe formy z poziomu rozszerzonego opisują poradniki o artykule i liście formalnym, a wypowiedź z poziomu podstawowego - tekst o e-mailu na maturze z angielskiego.