List formalny na maturze z angielskiego - cel, zwroty i kryteria CKE

List formalny to trzecia forma wypowiedzi na maturze rozszerzonej z angielskiego, obok rozprawki i artykułu. W latach 2023–2026 pojawił się raz, w 2025 r., jako list do gazety anglojęzycznej. Ma 200–250 wyrazów i daje 13 punktów. Jego dwa wyróżniki w ocenie CKE to wstęp, który określa cel listu, oraz odpowiedni zwrot na początku i na końcu.

W skrócie:

• list formalny pisze się w odpowiedzi na sytuację z polecenia, np. jako list czytelnika do gazety albo list mieszkańca do władz miasta,
• wstęp musi wskazywać cel albo powód pisania - bez tego dostaje najwyżej 1 z 2 punktów,
• zwrot rozpoczynający i kończący to jeden z czterech elementów formy,
• oba tematy listów znane z materiałów CKE łączą problem społeczny i własną propozycję akcji,
• długość w ocenie formy: 180–280 wyrazów; poniżej 160 punkty są tylko za zgodność z poleceniem.

Tematy listów formalnych z materiałów CKE

W obu tematach drugi element to konkretny projekt: co, gdzie, kiedy i dla kogo. Ogólnik w rodzaju „we should organise a meeting” nie wystarczy, bo element za pełne punkty musi być omówiony szczegółowo.

Czego CKE oczekuje od listu formalnego

Według informatora dobrze napisany list formalny:

1. zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany,
2. omawia zagadnienie przejrzyście i logicznie,
3. ma elementy typowe dla formy, w tym odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący.

Wstęp listu ma w ocenie treści własne kryterium:

Pozostałe elementy treści, czyli dwa elementy tematu, zakończenie i brak fragmentów nie na temat, ocenia się tak samo jak w rozprawce. W elementach formy pierwszym punktem jest odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący. Mechanikę przeliczania na 5 punktów z tabelą CKE opisuje poradnik o rozprawce na maturze z angielskiego.

Czego uczy list oceniony w informatorze

Informator pokazuje list do uczniów szkoły partnerskiej o marnowaniu żywności. Dostał 10 z 13 punktów: 4 za zgodność z poleceniem, 2 za spójność i logikę, 2 za zakres i 2 za poprawność. Egzaminator zauważył:

• dobry wstęp: zgodny z tematem i określający cel listu,
• powierzchowne uzasadnienie potrzeby akcji: wzmianka o głodzie na świecie bez rozwinięcia argumentacji,
• dobrze zrealizowany projekt: szczegółowy opis pojemników na żywność w szkole i dodatkowo spotkanie dla zainteresowanych,
• schematyczne zakończenie i zaburzone proporcje, bo zakończenie było za krótkie.

List zaczynał się od „Dear Students” i kończył „Best regards” - w liście do uczniów takie zwroty zostały uznane za odpowiednie. Zwrot ma pasować do adresata, a nie do jednego szablonu.

Jak zbudować list formalny

W brytyjskiej konwencji „Yours faithfully” kończy list do adresata, którego nazwiska się nie zna, a „Yours sincerely” list zaczęty od nazwiska. Styl listu jest formalny: bez skrótów typu „gonna”, bez emotikon i bez potocznych wtrąceń, które mogą obniżyć punkty za zakres.

Zwroty do listu formalnego

Najczęstsze pytania (FAQ)

Pozostałe formy rozszerzenia opisują poradniki o rozprawce i artykule, a wszystkie poradniki do matury z angielskiego są w dziale języka angielskiego.

Źródła

• Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025 (CKE) - rozdziały 1.3.5 i 1.3.8 oraz przykładowe ocenione wypowiedzi
• Arkusz z języka angielskiego, poziom rozszerzony, maj 2025 (CKE)