Wymagania na maturę z polskiego 2027 - co obowiązuje

7 min czytania · aktualizacja 2026-10-01

Zakres matury z języka polskiego w 2027 roku wyznacza podstawa programowa w brzmieniu z 2024 roku, uszczuplona o około 20% rozporządzeniem Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r. Nie obowiązują „wymagania egzaminacyjne" - ten dokument dotyczył sesji 2023 i 2024, choć wciąż powołuje się na niego wiele poradników.

W skrócie:

podstawa prawna zakresu: podstawa programowa z 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1019), stosowana od roku szkolnego 2024/2025,
arkusz podstawowy: 240 minut, 60 punktów - dwa arkusze pod jednym limitem czasu,
wypracowanie waży 35 z 60 punktów, czyli więcej niż obie części testowe razem,
polski jest przedmiotem obowiązkowym: próg 30%, czyli 18 punktów,
w Formule 2023 nie przysługuje żaden słownik,
egzaminy: 4 maja 2027 (podstawa) i 20 maja 2027 (rozszerzenie; godziny i terminy ustnej: kiedy matura z polskiego), ustna między 7 a 29 maja.

Wymagania egzaminacyjne a podstawa programowa

W sesjach 2023 i 2024 egzamin opierał się na wymaganiach egzaminacyjnych - osobnym dokumencie zawężającym podstawę programową po nauce zdalnej. Od sesji 2025 ten mechanizm nie obowiązuje. CKE zaznacza przy informatorach, że od roku 2025 zadania sprawdzają wiadomości z podstawy programowej z 2024 r.

Rozróżnienie jest mylące, bo obie wersje są węższe od podstawy z 2018 roku - ale to inne dokumenty i inne podstawy prawne. Jeśli trafisz na opracowanie „wymagania egzaminacyjne z polskiego", pochodzi ono z 2023 roku.

Czego nie da się sprawdzić w formie listy

Warto wiedzieć, zanim zaczniesz szukać: rozporządzenie z 28 czerwca 2024 r. nie zawiera wykazu usuniętych treści. Zastąpiło cały załącznik z podstawą programową nowym tekstem, więc oficjalnej listy „co wypadło z polskiego" nie ma.

W praktyce:

tabele porównawcze w sieci to opracowania wydawnictw, nie akt prawny,
pewny test jest jeden: czy zagadnienie występuje w aktualnym brzmieniu podstawy programowej,
lista lektur obowiązkowych jest osobną sprawą i publikuje ją CKE wraz z materiałami na daną sesję - jej zmiany nie wynikają wprost z uszczuplenia podstawy,
lista zadań jawnych na część ustną jest stabilna: komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r. ustalił jedną pulę 76 zadań na lata 2026, 2027 i 2028 - pełna lista znajduje się w naszym zestawieniu pytań jawnych.

Które lektury zniknęły z podstawy

Sprawdziliśmy to bezpośrednio w tekście rozporządzenia z 2024 roku. Poniższych pozycji nie ma już w podstawie programowej dla liceum i technikum - ani jako lektur obowiązkowych, ani uzupełniających:

Pieśń nad Pieśniami (z fragmentów Biblii),
Legenda o świętym Aleksym,
Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu,
Gall Anonim, Kronika polska,
Piotr Skarga, Kazania sejmowe,
Adam Mickiewicz, Konrad Wallenrod,
Stefan Żeromski, Rozdziobią nas kruki, wrony…,
Jacek Dukaj, Katedra.

Ostrożnie z listami krążącymi w sieci: część tytułów nie zniknęła, tylko się przesunęła - między poziomem podstawowym a rozszerzonym albo z listy obowiązkowej na uzupełniającą. Kordian, Odyseja, Boska Komedia, Potop, Chłopi, Romeo i Julia i Nie-Boska komedia nadal są w podstawie, choć w innym miejscu niż wcześniej. Zmienił się też tryb czytania niektórych pozycji: Potop i Chłopi są dziś wymagane we fragmentach, a nie w całości.

Co wypadło z wymagań szczegółowych

Te pojęcia również nie występują już w aktualnym brzmieniu podstawy:

Obszar	Czego już nie ma
Środki stylistyczne	eufonia, paronomazja, synekdocha
Język	socjolekt
Komunikacja i media	postprawda, bańka informacyjna, hipertekst
Formy użytkowe	protokół, opinia, zażalenie

Zostały natomiast środki, o których często mówi się, że „wypadły": peryfraza, oksymoron, synestezja, przerzutnia i groteska nadal obowiązują.

Budowa egzaminu podstawowego

Element	Wartość
Czas trwania	240 minut na oba arkusze łącznie
Arkusz 1.	16 zadań: „Język polski w użyciu" oraz test historycznoliteracki - 25 pkt
Arkusz 2.	wypracowanie na jeden z dwóch tematów - 35 pkt
Maksimum punktów	60
Próg zdawalności	30%, czyli 18 punktów
Przybory	brak słownika; wyłącznie czarny długopis

Poziom rozszerzony trwa 210 minut. Część ustna to 30 minut, z czego pierwsze 15 minut to czas na przygotowanie - jej przebieg opisaliśmy w tekście o maturze ustnej.

Co z tego wynika dla nauki

Rozkład punktów mówi o tym egzaminie więcej niż lista lektur.

Wspólny limit czasu to główne ryzyko. Skoro oba arkusze mają jedno 240 minut, każda minuta oddana testom jest zabrana wypracowaniu wartemu 35 z 60 punktów. Rozsądny podział to około 90 minut na arkusz testowy.
Kryteria oceniania wypracowania są policzalne i warto je znać na pamięć - rozbiliśmy je na czynniki w kryteriach oceniania CKE.
Od 2025 roku wymagane są dwa konteksty, nie jeden - połowa poradników w sieci opisuje jeszcze stary wymóg (konteksty w wypracowaniu).
Błąd kardynalny potrafi wyzerować wypracowanie - dotyczy wyłącznie lektur obowiązkowych czytanych w całości (błąd kardynalny).
Notatka syntetyzująca ma własną, sztywną mechanikę punktacji i limit wyrazów (notatka syntetyzująca).
Brak słownika oznacza, że ortografia i interpunkcja kosztują punkty w kryterium językowym - sprawdź listę przyborów, zanim uwierzysz poradnikom opisującym Formułę 2015.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Jakie wymagania obowiązują na maturze z polskiego w 2027 roku?

Obowiązuje podstawa programowa kształcenia ogólnego w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 roku. Wymagania egzaminacyjne z sesji 2023 i 2024 już nie obowiązują.

Czy lista pytań jawnych na 2027 rok się zmieniła?

Nie. Komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 roku ustalił jedną pulę 76 zadań obowiązującą na egzaminach w latach 2026, 2027 i 2028, we wszystkich terminach.

Ile punktów trzeba, żeby zdać maturę z polskiego?

Co najmniej 30 procent, czyli 18 punktów z 60 możliwych. Język polski jest przedmiotem obowiązkowym, więc wynik poniżej progu przesądza o niezdaniu całej matury.

Ile trwa matura z polskiego na poziomie podstawowym?

Cztery godziny, czyli 240 minut, przy czym jest to wspólny limit na oba arkusze pisane tego samego dnia. Poziom rozszerzony trwa 210 minut.

Czy na maturze z polskiego można mieć słownik?

W Formule 2023 nie. Komunikat CKE o przyborach nie wymienia języka polskiego, więc nie przysługuje ani słownik ortograficzny, ani słownik poprawnej polszczyzny.

Gdzie sprawdzić, co wypadło z wymagań z polskiego?

Oficjalnej listy skreśleń nie ma, ponieważ rozporządzenie zastąpiło cały załącznik nowym tekstem. Pewnym sposobem jest sprawdzenie, czy zagadnienie występuje w aktualnym brzmieniu podstawy programowej.

Jakie lektury wypadły z matury?

Z podstawy programowej zniknęły między innymi Konrad Wallenrod, Kazania sejmowe Skargi, Kronika polska Galla Anonima, Legenda o świętym Aleksym, Pieśń nad Pieśniami oraz Katedra Dukaja. Część innych tytułów nie zniknęła, lecz zmieniła poziom albo tryb czytania.

Czy Potop trzeba czytać w całości?

Nie. W aktualnej podstawie programowej Potop oraz Chłopi wymagane są we fragmentach, a nie w całości. Ma to znaczenie przy ocenie wypracowania, bo błąd kardynalny dotyczy lektur czytanych w całości.

Pozostałe poradniki do tego przedmiotu zebraliśmy w dziale języka polskiego, a listę zadań na część ustną - w pytaniach jawnych. Zasady całej sesji opisuje tekst o zmianach na maturze 2027.