Lektury obowiązkowe na maturę 2027 - pełna lista

Na maturze 2027 obowiązuje lista lektur z podstawy programowej w brzmieniu z 2024 roku - z rozporządzenia Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1019). Poziom podstawowy obejmuje 13 utworów czytanych w całości, 15 pozycji krótkich albo czytanych we fragmentach i listę utworów poetyckich. Poziom rozszerzony dokłada do tego kolejne lektury, m.in. Kordiana, Hamleta i Mistrza i Małgorzatę.

W skrócie:

• lista jest taka sama w liceum i w technikum - to jeden załącznik do rozporządzenia,
• rozszerzenie obejmuje wszystkie lektury z poziomu podstawowego i dodaje 8 utworów w całości, 6 pozycji we fragmentach lub w wyborze i 3 pozycje poetyckie,
• Potop, Chłopi, Ferdydurke, Iliada i Inny świat są wymagane we fragmentach, nie w całości,
• każda lektura z dwóch pierwszych części listy podstawowej ma zadania jawne na maturę ustną - to 76 zadań z listy CKE na lata 2026–2028,
• w wypracowaniu do 2028 r. liczą się też lektury obowiązkowe z podstawy z 2018 r., m.in. Konrad Wallenrod i Romeo i Julia - tak zapowiada informator CKE, a od 2029 r. zostanie tylko lista z 2024 r.,
• Pan Tadeusz (księgi I, II, IV, X, XI i XII) jest lekturą z zakresu szkoły podstawowej, do której podstawa z 2024 r. każe się odwoływać, więc może pojawić się w teście i w wypracowaniu.

Lektury obowiązkowe - poziom podstawowy

Kolejność i brzmienie jak w rozporządzeniu. Przy lekturach z zadaniami jawnymi link prowadzi do listy zadań z tej lektury i konspektów odpowiedzi. Lektury pogrupowane według epok opisują teksty o romantyzmie, pozytywizmie i dwudziestoleciu międzywojennym.

Utwory czytane w całości

1. Jan Parandowski, Mitologia, część I: Grecja - które mity wracają na egzaminie, opisuje tekst o mitach na maturze
2. Sofokles, Antygona
3. William Szekspir, Makbet
4. Molier, Skąpiec
5. Adam Mickiewicz, Dziady cz. III
6. Bolesław Prus, Lalka
7. Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara
8. Stanisław Wyspiański, Wesele
9. Stefan Żeromski, Przedwiośnie
10. Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem
11. Albert Camus, Dżuma
12. George Orwell, Rok 1984
13. Sławomir Mrożek, Tango

Krótkie utwory i utwory czytane we fragmentach

1. Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów i Apokalipsy św. Jana
2. Homer, Iliada (fragmenty)
3. wybrane utwory polskiego średniowiecza, w tym Lament świętokrzyski (fragmenty) i Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty)
4. Pieśń o Rolandzie (fragmenty)
5. Ignacy Krasicki, wybrana satyra
6. Adam Mickiewicz, wybrane ballady, w tym Romantyczność
7. Henryk Sienkiewicz, Potop (fragmenty)
8. Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (fragmenty)
9. Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty)
10. Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu
11. Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat (fragmenty)
12. Marek Nowakowski, Górą „Edek" (z tomu Prawo prerii)
13. Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie)
14. Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach)
15. Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty)

Utwory poetyckie

1. Horacy, wybrane utwory
2. Bogurodzica
3. Jan Kochanowski, wybrane pieśni, w tym Pieśń IX ks. I i Pieśń V ks. II, oraz treny IX, X i XI
4. wybrane wiersze poetów epoki baroku
5. Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny
6. Adam Mickiewicz, Oda do młodości, wybrane sonety z cyklu Sonety krymskie oraz inne wiersze
7. wybrane wiersze: Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Mirona Białoszewskiego, Józefa Czechowicza, Zbigniewa Herberta, Bolesława Leśmiana, Czesława Miłosza, Cypriana Kamila Norwida, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Haliny Poświatowskiej, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Tadeusza Różewicza, Juliusza Słowackiego (w tym Testament mój), Leopolda Staffa, Wisławy Szymborskiej i Juliana Tuwima

Lektury obowiązkowe - poziom rozszerzony

Rozszerzenie obejmuje wszystkie lektury z poziomu podstawowego, a ponadto:

Utwory czytane w całości

1. Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki)
2. William Szekspir, Hamlet
3. Juliusz Słowacki, Kordian
4. realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska: Honoré de Balzac, Ojciec Goriot, lub Charles Dickens, Klub Pickwicka, lub Mikołaj Gogol, Martwe dusze, lub Gustaw Flaubert, Pani Bovary
5. Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata
6. Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy
7. Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa
8. Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku

Krótkie utwory i utwory czytane we fragmentach

1. Homer, Odyseja (fragmenty)
2. Dante Alighieri, Boska Komedia (fragmenty)
3. Franz Kafka, Proces (fragmenty)
4. Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe
5. Sławomir Mrożek, wybrane opowiadanie
6. wybrany esej - rozporządzenie wymienia tu tylko dwóch autorów: Gustawa Herlinga-Grudzińskiego i Zbigniewa Herberta

Utwory poetyckie

1. wybrane utwory poetyckie z romantycznej literatury europejskiej
2. Cyprian Kamil Norwid, Fortepian Szopena
3. wybrane wiersze: Stanisława Barańczaka, Czesława Miłosza (Traktat moralny, fragmenty) i Juliana Przybosia

Czy dana lektura jest na maturze 2027?

Tytuły, o które pyta się najczęściej. „Obowiązkowa" oznacza obecność na liście lektur obowiązkowych w rozporządzeniu z 2024 roku, „uzupełniająca" - na liście przykładowych lektur uzupełniających.

Co zniknęło z podstawy przy zmianie w 2024 roku i dlaczego część tytułów tylko zmieniła miejsce na liście, opisujemy w tekście o wymaganiach na maturę z polskiego 2027.

Do jakich lektur można się odwołać w wypracowaniu w 2027 roku

Lista z rozporządzenia to nie wszystko, co liczy się w wypracowaniu. Informator CKE o egzaminie z języka polskiego ustala dla wypracowania szerszą listę:

1. Lektury obowiązkowe z podstawy z 2024 r., z obu poziomów. Na poziomie podstawowym wolno odwołać się także do lektury z zakresu rozszerzonego, np. do Kordiana albo Hamleta.
2. Lektury obowiązkowe z zakresu szkoły podstawowej, które wymienia wymaganie I.1.11 podstawy z 2024 r.: bajki Krasickiego, Dziady cz. II, Pan Tadeusz (księgi I, II, IV, X, XI, XII), Zemsta Fredry i Balladyna Słowackiego.
3. W latach 2025–2028 także lektury obowiązkowe z podstawy z 2018 r. Na liście CKE są m.in. Legenda o św. Aleksym, Kronika polska Galla Anonima, Odprawa posłów greckich, Kazania sejmowe, Romeo i Julia, Konrad Wallenrod, Gloria victis, Rozdziobią nas kruki, wrony…, Katedra Dukaja i cały Pan Tadeusz, a z rozszerzenia m.in. Nie-Boska komedia i Lilla Weneda.

Od 2029 r. trzecia część zniknie i zostaną wyłącznie lektury z podstawy z 2024 r. Lista, z której wybiera się lekturę obowiązkową, jest drukowana w arkuszu z wypracowaniem: w maju 2026 r. zajmowała strony 3 i 4.

Lektury ze szkoły podstawowej mogą pojawić się też w teście historycznoliterackim. Informator zapowiada, że wtedy w arkuszu znajdzie się fragment tej lektury.

Lektury, z których są pytania jawne

Na maturze ustnej wylosowany zestaw zawiera jedno zadanie z listy zadań jawnych CKE. Ta lista obowiązuje w latach 2026–2028 i ma 76 zadań z 29 lektur - to dokładnie lektury z dwóch pierwszych części listy podstawowej (utwory czytane w całości oraz krótkie utwory i fragmenty). Rozporządzenie ma w tych częściach 28 pozycji (13 + 15), a CKE wymienia 29 lektur, bo pozycję „wybrane utwory polskiego średniowiecza” rozbija na dwie: Lament świętokrzyski i Rozmowę Mistrza Polikarpa ze Śmiercią. Z utworów poetyckich i z lektur poziomu rozszerzonego zadań jawnych nie ma.

Wszystkie 76 zadań, każde z konspektem odpowiedzi, zebraliśmy w pytaniach jawnych na maturę ustną 2027. Przebieg samego egzaminu opisuje tekst o maturze ustnej z polskiego.

Lektury uzupełniające - co z nimi

Rozporządzenie zawiera także listę przykładowych lektur uzupełniających. W każdej klasie obowiązkowo jest poznawana co najmniej jedna pozycja z tej listy albo spoza niej - wybrana przez nauczyciela lub zaproponowana przez uczniów. Na maturze nie są wymagane jako lektury, ale dobrze sprawdzają się jako kontekst - jak go dobrać i ile kontekstów wymaga wypracowanie, wyjaśnia tekst o kontekstach w wypracowaniu maturalnym. Przy planowaniu powtórek pomaga też układ epok literackich po kolei.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Źródła

• Rozporządzenie Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. 2024 poz. 1019) - załącznik nr 1, język polski: „Lektura obowiązkowa" i „Przykładowe lektury uzupełniające"
• Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025 (CKE, aktualizacja z kwietnia 2026 r.) - rozdział 1, punkty 1 i 2: lektury w teście i w wypracowaniu w latach 2025–2028
• Komunikaty w sprawie listy jawnych zadań w części ustnej egzaminu maturalnego w 2027 r. (CKE)