Pytania jawne - Potop
Henryk Sienkiewicz · 1 zadanie w puli CKE · aktualizacja
Z „Potopu” jest jedno zadanie jawne: postawy odwagi i tchórzostwa. Sienkiewicz pokazuje je na tle szwedzkiego najazdu z 1655 roku, kiedy część szlachty i magnatów przechodzi na stronę Karola Gustawa, a inni stawiają opór. Najprzydatniejsze sceny to kapitulacja pod Ujściem, ugoda kiejdańska Janusza Radziwiłła, obrona Jasnej Góry pod wodzą księdza Kordeckiego i wysadzenie przez Kmicica szwedzkiej kolubryny. Warto pokazać, że odwaga w „Potopie” bywa też odwagą przyznania się do błędu.
Każde zadanie ma tę samą formułę: „Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów „Potopu” Henryka Sienkiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst”. Poniżej zagadnienia w brzmieniu i numeracji komunikatu dyrektora CKE, a przy każdym konspekt odpowiedzi: teza, sceny do przywołania, propozycje kontekstów i pytania, które może dopytać komisja.
Zadania z tej lektury
Zadanie 36
Postawy odwagi i tchórzostwa.W „Potopie” Sienkiewicz zestawia tchórzostwo i wygodnictwo tych, którzy poddali się Szwedom bez walki, z odwagą obrońców ojczyzny. Pokazuje przy tym, że odwaga nie jest dana raz na zawsze: najważniejsza okazuje się odwaga Kmicica, który przyznaje się do błędu i czynem odkupuje winę.
Zobacz konspekt odpowiedzi →
Jak korzystać z tych konspektów
Konspekt nie jest wypowiedzią do wyrecytowania. Na egzaminie liczy się samodzielny wywód, a komisja słyszy różnicę między własnym myśleniem a nauczonym tekstem. Potraktuj tezę jako punkt wyjścia, wybierz jeden kontekst i dobierz do niego własne przykłady - przebieg egzaminu i zasady punktowania opisujemy w poradniku o maturze ustnej z polskiego.
Motywy, które łączą tę lekturę z innymi
Zagadnienia z tej lektury wracają w innych zadaniach z listy CKE. Strona motywu zbiera je w jednym miejscu - przydaje się do powtórki kilku zadań naraz i do wyboru kontekstu literackiego.