Pytania jawne - Zdążyć przed Panem Bogiem
Hanna Krall · 3 zadania w puli CKE · aktualizacja
Trzy zadania z reportażu Hanny Krall dotyczą godności, Zagłady widzianej oczami świadka i walki o życie - w getcie i po wojnie. Książka jest zapisem rozmów z Markiem Edelmanem, jednym z dowódców powstania w getcie warszawskim, a potem kardiologiem w Łodzi. Do odpowiedzi trzeba znać kilka miejsc: Umschlagplatz i chleb dla zgłaszających się do transportu, historię Poli Lifszyc, śmierć Anielewicza w bunkrze przy Miłej 18, wyjście kanałami z płonącego getta oraz operacje serca z profesorem Mollem, przy których lekarze próbują „zdążyć przed Panem Bogiem”.
Każde zadanie ma tę samą formułę: „Omów zagadnienie na podstawie „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst”. Poniżej zagadnienia w brzmieniu i numeracji komunikatu dyrektora CKE, a przy każdym konspekt odpowiedzi: teza, sceny do przywołania, propozycje kontekstów i pytania, które może dopytać komisja.
Zadania z tej lektury
Zadanie 59
Czy możliwe jest zachowanie godności w skrajnych sytuacjach?Reportaż Krall odpowiada, że tak, ale godność w getcie ma inną postać niż w heroicznych opowieściach: polega na wyborze sposobu umierania i na tym, by do końca być z bliskimi. Edelman podkreśla, że spokojne pójście na śmierć bywało trudniejsze i godniejsze niż strzelanie.
Zobacz konspekt odpowiedzi →Zadanie 60
Zagłada z perspektywy świadka i uczestnika wydarzeń w getcie.Edelman opowiada o Zagładzie jak świadek, który widział zbyt wiele, by dodawać patos: liczy, wylicza, mówi zwięźle. Ta perspektywa - człowieka stojącego przy bramie Umschlagplatzu i dowódcy powstania zarazem - odbiera wydarzeniom legendę i pokazuje ich prawdziwą grozę.
Zobacz konspekt odpowiedzi →Zadanie 61
Walka o życie z perspektywy wojennej i powojennej.Krall zestawia dwa czasy życia Edelmana i pokazuje, że to ta sama walka: w getcie próbował wyrwać ludzi śmierci na Umschlagplatzu, a jako kardiolog - wyprzedzić śmierć na stole operacyjnym. Tytułowe „zdążyć przed Panem Bogiem” łączy oba doświadczenia.
Zobacz konspekt odpowiedzi →
Jak korzystać z tych konspektów
Konspekt nie jest wypowiedzią do wyrecytowania. Na egzaminie liczy się samodzielny wywód, a komisja słyszy różnicę między własnym myśleniem a nauczonym tekstem. Potraktuj tezę jako punkt wyjścia, wybierz jeden kontekst i dobierz do niego własne przykłady - przebieg egzaminu i zasady punktowania opisujemy w poradniku o maturze ustnej z polskiego.
Motywy, które łączą tę lekturę z innymi
Zagadnienia z tej lektury wracają w innych zadaniach z listy CKE. Strona motywu zbiera je w jednym miejscu - przydaje się do powtórki kilku zadań naraz i do wyboru kontekstu literackiego.