Pytania jawne - Romantyczność i ballady
Adam Mickiewicz · 2 zadania w puli CKE · aktualizacja
Dwa zadania z „Ballad i romansów” mają w komunikacie CKE różną podstawę. Pierwsze dotyczy tylko „Romantyczności” - sporu Starca, który wierzy w „szkiełko i oko”, z narratorem, który staje po stronie zrozpaczonej Karusi i ludu. Drugie dotyczy „znanych Ci ballad”, więc trzeba wybrać jedną lub dwie i pokazać, jak działa w nich kara za winę. Najlepiej sprawdzają się „Lilije” (zbrodnia żony ukarana przez ducha męża) i „Świtezianka” (złamana przysięga ukarana przez siły natury).
Każde zadanie ma tę samą formułę: „Omów zagadnienie na podstawie „Romantyczności” oraz wybranych ballad. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst”. Poniżej zagadnienia w brzmieniu i numeracji komunikatu dyrektora CKE, a przy każdym konspekt odpowiedzi: teza, sceny do przywołania, propozycje kontekstów i pytania, które może dopytać komisja.
Zadania z tej lektury
Zadanie 19 · na podstawie „Romantyczności”
Świat ducha a świat rozumu.„Romantyczność” jest manifestem nowej epoki: Mickiewicz przeciwstawia rozum, który ufa tylko temu, co da się zmierzyć, uczuciu i wierze, które pozwalają dostrzec rzeczywistość niedostępną zmysłom. Poeta staje po stronie świata ducha, choć nie odrzuca rozumu całkowicie, tylko odbiera mu prawo do jedynej prawdy.
Zobacz konspekt odpowiedzi →Zadanie 20 · na podstawie znanych Ci ballad
Na czym polega ludowa sprawiedliwość?Ludowa sprawiedliwość w balladach Mickiewicza polega na tym, że żadna wina nie zostaje bez kary, a karę wymierzają siły nadprzyrodzone lub natura, nie ludzkie sądy. Jest bezwzględna: nie zna litości ani okoliczności łagodzących, a kara jest współmierna do winy i często ją odzwierciedla.
Zobacz konspekt odpowiedzi →
Jak korzystać z tych konspektów
Konspekt nie jest wypowiedzią do wyrecytowania. Na egzaminie liczy się samodzielny wywód, a komisja słyszy różnicę między własnym myśleniem a nauczonym tekstem. Potraktuj tezę jako punkt wyjścia, wybierz jeden kontekst i dobierz do niego własne przykłady - przebieg egzaminu i zasady punktowania opisujemy w poradniku o maturze ustnej z polskiego.
Motywy, które łączą tę lekturę z innymi
Zagadnienia z tej lektury wracają w innych zadaniach z listy CKE. Strona motywu zbiera je w jednym miejscu - przydaje się do powtórki kilku zadań naraz i do wyboru kontekstu literackiego.