Pytania jawne - Dżuma
Albert Camus · 4 zadania w puli CKE · aktualizacja
Cztery zadania z „Dżumy” sprawdzają to samo: jak zachowuje się człowiek, gdy zło przychodzi bez przyczyny i bez końca. Camus odpowiada galerią postaw - lekarz Rieux, który po prostu leczy, Tarrou szukający „świętości bez Boga”, dziennikarz Rambert, który przestaje uciekać, ksiądz Paneloux ze swoimi dwoma kazaniami, urzędnik Grand i Cottard, któremu zaraza służy. Kluczowe sceny do opanowania: zamknięcie bram Oranu, śmierć synka sędziego Othona, nocna kąpiel Rieux i Tarrou oraz ostatnie zdania kroniki.
Każde zadanie ma tę samą formułę: „Omów zagadnienie na podstawie „Dżumy” Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst”. Poniżej zagadnienia w brzmieniu i numeracji komunikatu dyrektora CKE, a przy każdym konspekt odpowiedzi: teza, sceny do przywołania, propozycje kontekstów i pytania, które może dopytać komisja.
Zadania z tej lektury
Zadanie 62
Co skłania człowieka do poświęceń?W „Dżumie” do poświęcenia nie skłania ani wiara, ani nadzieja na nagrodę, tylko poczucie wspólnoty losu: skoro zaraza dotyczy wszystkich, ucieczka w prywatne szczęście staje się wstydem. Bohaterowie poświęcają się nie dlatego, że są bohaterami, ale dlatego, że nie umieją postąpić inaczej.
Zobacz konspekt odpowiedzi →Zadanie 63
Człowiek wobec cierpienia i śmierci.Camus pokazuje, że wobec cierpienia, którego nie da się wytłumaczyć, człowiek ma do wyboru bunt albo pokorę. Powieść przyznaje rację buntowi Rieux, ale nie odbiera godności tym, którzy szukają sensu - pokazuje tylko, że żadne wyjaśnienie nie wytrzymuje śmierci dziecka.
Zobacz konspekt odpowiedzi →Zadanie 64
Czy możliwa jest przyjaźń w sytuacjach skrajnych?„Dżuma” odpowiada twierdząco: sytuacja skrajna nie tylko nie wyklucza przyjaźni, ale ją oczyszcza. Wspólna praca przeciw zarazie łączy ludzi, którzy w zwykłym czasie nie mieliby sobie nic do powiedzenia, a przyjaźń staje się jedyną przestrzenią wolności w zamkniętym mieście.
Zobacz konspekt odpowiedzi →Zadanie 65
Jakie postawy przyjmuje człowiek wobec zła?Dżuma w powieści Camusa jest metaforą każdego zła, także historycznego, a mieszkańcy Oranu reagują na nią całą skalą postaw: od czynnego oporu, przez szukanie sensu i ucieczkę, aż po czerpanie z niego korzyści. Camus nie ocenia ich jednym słowem, ale wyraźnie wskazuje, że jedyną postawą godną człowieka jest uczciwe przeciwstawienie się złu.
Zobacz konspekt odpowiedzi →
Jak korzystać z tych konspektów
Konspekt nie jest wypowiedzią do wyrecytowania. Na egzaminie liczy się samodzielny wywód, a komisja słyszy różnicę między własnym myśleniem a nauczonym tekstem. Potraktuj tezę jako punkt wyjścia, wybierz jeden kontekst i dobierz do niego własne przykłady - przebieg egzaminu i zasady punktowania opisujemy w poradniku o maturze ustnej z polskiego.
Motywy, które łączą tę lekturę z innymi
Zagadnienia z tej lektury wracają w innych zadaniach z listy CKE. Strona motywu zbiera je w jednym miejscu - przydaje się do powtórki kilku zadań naraz i do wyboru kontekstu literackiego.