Motyw cierpienia niezawinionego w Księdze Hioba
Zadanie 1 z listy CKE · Pismo Święte, Biblia · aktualizacja
Pełne brzmienie zadania
Motyw cierpienia niezawinionego. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Hioba. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Teza, od której możesz zacząć
Księga Hioba pokazuje, że cierpienie nie musi być karą za grzech, a człowiek nie jest w stanie pojąć jego sensu. Hiob ma prawo do skargi i sporu z Bogiem, ale ostatecznie przyjmuje, że ludzki rozum nie obejmie Bożego planu - i właśnie to zaufanie zostaje nagrodzone.
Teza to stanowisko, nie streszczenie. Komisja ocenia, czy potrafisz je utrzymać przez całą wypowiedź i obronić przykładami - dlatego niżej każdy argument jest przypięty do konkretnego miejsca w lekturze.
Argumenty i sceny do przywołania
Argument 1
Prolog w niebie: szatan twierdzi, że Hiob jest pobożny tylko dlatego, że mu się powodzi, a Bóg pozwala go doświadczyć utratą majątku, dzieci i zdrowia.
Czytelnik wie od początku, że Hiob cierpi niewinnie. Cierpienie nie jest tu karą, lecz próbą, o której sam bohater nic nie wie.
Argument 2
Spór z trzema przyjaciółmi - Elifazem, Bildadem i Sofarem - którzy przekonują, że Hiob musiał zgrzeszyć, skoro tak cierpi.
Księga odrzuca prostą zasadę odpłaty. Na końcu to przyjaciele, a nie Hiob, zostają zganieni przez Boga za mówienie nieprawdy.
Argument 3
Bóg przemawia do Hioba z burzy, pytając, gdzie był, gdy zakładano fundamenty ziemi, a Hiob uznaje swoją niewiedzę.
Odpowiedzią na cierpienie nie jest wyjaśnienie, tylko spotkanie z Bogiem. Człowiek nie poznaje przyczyny, ale odzyskuje zaufanie.
Kontekst - wybierz jeden
Polecenie wymaga uwzględnienia jednego wybranego kontekstu, nie wszystkich. Lepiej rozwinąć jeden trafnie niż wymienić trzy powierzchownie. Czym są konteksty i które rodzaje uznaje CKE, wyjaśniamy w osobnym poradniku o kontekstach.
| Rodzaj | Do czego się odwołać | Jak to powiązać |
|---|---|---|
| literacki | Jan Kochanowski, „Treny” | Poeta po śmierci córki, jak Hiob, pyta o sens cierpienia i podważa dawne przekonania o rozumnym porządku świata. |
| literacki | Albert Camus, „Dżuma” - śmierć synka sędziego Othona | Cierpienie niewinnego dziecka, wobec którego Rieux odrzuca wyjaśnienie religijne, a Paneloux z trudem próbuje je zachować. |
| filozoficzny | problem teodycei | Pytanie, jak pogodzić istnienie dobrego Boga z cierpieniem niewinnych, to dokładnie problem Księgi Hioba. |
O co może dopytać komisja
Po wypowiedzi członkowie zespołu zadają pytania. Nie są one podchwytliwe - sprawdzają, czy rozumiesz to, co przed chwilą powiedziałeś.
- Dlaczego przyjaciele Hioba nie mają racji?
- Czy Bóg odpowiada Hiobowi na pytanie o przyczynę cierpienia?
- Co znaczy dziś określenie „hiobowa wieść”?
Gdzie najczęściej przepadają punkty
- Przedstawianie cierpienia Hioba jako kary za grzechy - księga wprost temu przeczy.
- Pominięcie sporu z przyjaciółmi, który jest sednem zagadnienia.
- Kontekst literacki bez wskazania, jak odnosi się do cierpienia niezawinionego.
Punktacja części ustnej i to, za co dokładnie przyznaje się punkty, są opisane w poradniku o przebiegu matury ustnej, a jak z konspektu zbudować kilkuminutowy monolog, pokazuje schemat wypowiedzi. Pełną listę 76 zadań znajdziesz na stronie pytań jawnych.
Ten sam motyw w innych lekturach
Zagadnienie z tego zadania wraca w innych pozycjach z listy CKE. Każda z nich może posłużyć za kontekst literacki, a powtórka motywu przygotowuje do kilku losowań naraz.