Różne postawy człowieka wobec Boga
Zadanie 24 z listy CKE · Adam Mickiewicz, Dziady cz. III · aktualizacja
Pełne brzmienie zadania
Różne postawy człowieka wobec Boga. Omów zagadnienie na podstawie III części „Dziadów” Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Teza, od której możesz zacząć
Mickiewicz zestawia trzy postawy wobec Boga - bunt, pokorę i niewinną ufność - i rozstrzyga spór na korzyść pokory, bo to ona, a nie pycha, otrzymuje w utworze prawdziwe objawienie.
Teza to stanowisko, nie streszczenie. Komisja ocenia, czy potrafisz je utrzymać przez całą wypowiedź i obronić przykładami - dlatego niżej każdy argument jest przypięty do konkretnego miejsca w lekturze.
Argumenty i sceny do przywołania
Argument 1
Scena II - Wielka Improwizacja: Konrad żąda władzy nad duszami i zarzuca Bogu, że jest mądrością, a nie miłością.
Bunt wyrasta z miłości do narodu, więc nie jest podły, ale kończy się bluźnierstwem, którego Konrad nie zdąża wypowiedzieć do końca. Granica zostaje wyraźnie postawiona.
Argument 2
Scena V - Widzenie księdza Piotra, poprzedzone jego modlitwą i uniżeniem.
Wiedzę o przyszłości narodu dostaje ten, kto o nią nie walczył. To odwrócenie logiki Konrada i najmocniejszy argument w tej odpowiedzi.
Argument 3
Scena IV - widzenie Ewy i jej modlitwa.
Trzecia droga: ufność bez teologii i bez pretensji. Pokazuje, że postawa wobec Boga nie musi być intelektualnym sporem.
Kontekst - wybierz jeden
Polecenie wymaga uwzględnienia jednego wybranego kontekstu, nie wszystkich. Lepiej rozwinąć jeden trafnie niż wymienić trzy powierzchownie. Czym są konteksty i które rodzaje uznaje CKE, wyjaśniamy w osobnym poradniku o kontekstach.
| Rodzaj | Do czego się odwołać | Jak to powiązać |
|---|---|---|
| biblijny | Księga Hioba | Hiob również spiera się z Bogiem o sens cierpienia, ale nie przekracza granicy bluźnierstwa. |
| mitologiczny | mit o Prometeuszu | Pozwala nazwać postawę Konrada prometejską i wskazać jej cenę. |
| literacki | Jan Kochanowski, „Treny” | Inny zapis buntu wobec Boga, zakończony pogodzeniem - dobre tło porównawcze. |
O co może dopytać komisja
Po wypowiedzi członkowie zespołu zadają pytania. Nie są one podchwytliwe - sprawdzają, czy rozumiesz to, co przed chwilą powiedziałeś.
- Dlaczego Konrad nie kończy ostatniego zdania Improwizacji?
- Na czym polega prometeizm Konrada?
- Czy bunt Konrada jest w utworze potępiony?
Gdzie najczęściej przepadają punkty
- Nazwanie Konrada ateistą - on nie neguje istnienia Boga, tylko Jego dobroć.
- Pominięcie sceny egzorcyzmów, która pokazuje skutek buntu.
- Ograniczenie odpowiedzi do jednej postawy, mimo że polecenie mówi o postawach różnych.
Punktacja części ustnej i to, za co dokładnie przyznaje się punkty, są opisane w poradniku o przebiegu matury ustnej, a jak z konspektu zbudować kilkuminutowy monolog, pokazuje schemat wypowiedzi. Pełną listę 76 zadań znajdziesz na stronie pytań jawnych.
Ten sam motyw w innych lekturach
Zagadnienie z tego zadania wraca w innych pozycjach z listy CKE. Każda z nich może posłużyć za kontekst literacki, a powtórka motywu przygotowuje do kilku losowań naraz.