Matura próbna z polskiego 2026 - termin, arkusze i klucz CKE
9 min czytania · aktualizacja
Próbna matura z polskiego przed sesją 2027 odbędzie się w czwartek 17 grudnia 2026 r. O 9:00 CKE udostępni arkusze na poziomie podstawowym w Formule 2023: test i wypracowanie. Zasady oceniania pojawią się następnego dnia, 18 grudnia o 10:00. Próbnej z polskiego rozszerzonego ani części ustnej CKE w tym roku szkolnym nie zaplanowała.
W skrócie:
- 17 grudnia 2026, 9:00 - język polski, poziom podstawowy, dwa arkusze,
- klucz 18 grudnia o 10:00, czyli po dobie, a nie wieczorem, jak przy matematyce,
- matura z polskiego na poziomie podstawowym trwa 240 minut na oba arkusze łącznie i daje 60 punktów, z czego 35 za wypracowanie,
- do zdania potrzeba 18 punktów (30%), a słownika nie ma,
- arkusz zawiera zadania wcześniej niepublikowane, a udział jest dobrowolny,
- w pięciu ostatnich arkuszach CKE test historycznoliteracki za każdym razem sięgał po Kochanowskiego, a po „Dziady” cz. III, „Wesele” i „Rok 1984” w czterech z pięciu.
Kiedy jest próbna matura z polskiego 2026
Termin wynika z informacji dyrektora CKE z 30 września 2026 r. CKE nazywa grudniowe materiały arkuszami weryfikującymi stan opanowania podstawy programowej i udostępnia je w celu diagnostycznym. Szkoła może przeprowadzić je w warunkach egzaminu, nauczyciel może wykorzystać je na lekcji, a uczeń może rozwiązać je sam.
| Co | Kiedy |
|---|---|
| arkusze z polskiego (poziom podstawowy) | czw 17 grudnia 2026, 9:00 |
| zasady oceniania (klucz) | pt 18 grudnia 2026, 10:00 |
| arkusz z matematyki, dzień później | pt 18 grudnia 2026, 9:00 |
| informacja OKE dla szkół o przekazaniu materiałów | do 15 listopada 2026 |
O 9:00 arkusze trafiają do szkół przez system SIOEO i jednocześnie na strony CKE i okręgowych komisji, więc może je napisać każdy, także absolwent albo uczeń szkoły, która próbnej nie organizuje.
CKE nie przygotowuje próbnej części ustnej. Próbne ustne i próbne z innych przedmiotów organizują wydawnictwa; terminy zebrane są w artykule o maturze próbnej 2027.
Jak wygląda arkusz z polskiego na poziomie podstawowym
Matura z polskiego ma dwa osobne arkusze, ale jeden wspólny limit czasu. Tak wyglądała próbna CKE z marca 2026 i matura z maja 2026:
| Część | Co sprawdza | Punkty |
|---|---|---|
| Arkusz 1, „Język polski w użyciu” | dwa teksty nieliterackie, pytania do nich i notatka syntetyzująca (4 pkt) | 10 |
| Arkusz 1, test historycznoliteracki | fragmenty lektur, wiersze i teksty kultury | 15 |
| Arkusz 2, wypracowanie | jeden temat z dwóch, co najmniej 300 wyrazów | 35 |
| razem | 240 minut na oba arkusze | 60 |
Trzy szczegóły, które zaskakują przy pierwszym podejściu:
- Czas jest wspólny. Każda minuta oddana testowi to minuta zabrana wypracowaniu, które waży więcej niż oba testy razem. Rozsądny podział to około 90 minut na arkusz 1.
- Na polskim nie przenosi się odpowiedzi. Każdy arkusz ma własną kartę odpowiedzi, ale wpisuje się na niej tylko PESEL i nakleja kod, a odpowiedzi zostają w zeszycie zadań. Zasady na innych przedmiotach opisuje tekst o karcie odpowiedzi na maturze.
- Lista lektur jest w arkuszu. W maju 2026 r. arkusz z wypracowaniem miał na stronach 3 i 4 wykaz lektur obowiązkowych z podstawy programowej z 2024 r. oraz listę lektur z podstawy z 2018 r., do których też można się odwołać. Według informatora CKE ta druga lista obowiązuje do 2028 r., więc w wypracowaniu na próbnej i w maju 2027 r. liczą się np. „Konrad Wallenrod” i „Romeo i Julia”.
Tematy wypracowań z próbnej i z matur 2023–2026
Temat nigdy nie wskazuje lektury. To problem, który trzeba rozważyć, odwołując się do lektury obowiązkowej z listy w arkuszu, innego utworu literackiego (może być wiersz) i wybranych kontekstów.
| Arkusz | Temat 1 | Temat 2 |
|---|---|---|
| maj 2026 | Wpływ pracy na człowieka i na otaczającą go rzeczywistość. | Kiedy dla człowieka jest ważne, jak postrzegają go inni? |
| próbna, marzec 2026 | Decyzja jednostki a życie społeczności. | Prawda jako wyzwanie dla człowieka. |
| maj 2025 | Źródło nadziei w czasach trudnych dla człowieka. | Jak błędna ocena sytuacji wpływa na życie człowieka? |
| maj 2024 | Bunt i jego konsekwencje dla człowieka. | Jak relacja z drugą osobą kształtuje człowieka? |
| maj 2023 | Człowiek – istota pełna sprzeczności. | Co sprawia, że człowiek staje się dla drugiego człowieka bohaterem? |
Wszystkie dziesięć tematów dotyczy człowieka, jego wyborów i relacji z innymi. Dlatego przed próbną bardziej opłaca się mieć trzy, cztery lektury obowiązkowe opanowane na tyle, żeby dało się je dopasować do różnych problemów, niż znać pobieżnie wszystkie. Pełną listę z podziałem na poziomy zawiera artykuł o lekturach obowiązkowych na maturę 2027, a dobór kontekstów opisuje poradnik o kontekstach w wypracowaniu.
Lektury, które wracają w teście historycznoliterackim
Zestawienie obejmuje pięć arkuszy CKE w Formule 2023 i liczy utwory, do których odnosiło się co najmniej jedno zadanie testu. Pełne klucze są na stronach arkuszy podlinkowanych w tabeli wyżej.
| Utwór | 2023 | 2024 | 2025 | próbna III 2026 | 2026 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Jan Kochanowski, pieśni i treny | tak | tak | tak | tak | tak | 5 |
| Adam Mickiewicz, „Dziady” cz. III | tak | tak | tak | tak | - | 4 |
| Stanisław Wyspiański, „Wesele” | tak | tak | tak | tak | - | 4 |
| George Orwell, „Rok 1984” | tak | - | tak | tak | tak | 4 |
| Sławomir Mrożek, „Tango” | tak | - | tak | tak | - | 3 |
| Stefan Żeromski, „Przedwiośnie” | tak | tak | - | - | tak | 3 |
| Biblia (Apokalipsa, Księga Koheleta, Księga Hioba) | tak | tak | - | tak | - | 3 |
| mity greckie (m.in. „Mitologia” Parandowskiego) | tak | tak | tak | - | - | 3 |
| poezja baroku (Naborowski, Morsztyn) | tak | tak | tak | - | - | 3 |
| „Pieśń o Rolandzie” | - | tak | - | - | tak | 2 |
| Henryk Sienkiewicz, „Potop” | - | tak | - | tak | - | 2 |
Co z tego wynika:
- Test nie omija epok. W każdym z pięciu arkuszy jest coś z antyku albo Biblii, Kochanowski, Młoda Polska i XX wiek, a romantyzm w czterech. Kolejność zadań idzie zwykle chronologicznie, od najstarszych tekstów.
- Część pytań wymaga znajomości całej lektury, a nie tylko fragmentu z arkusza - jak pytanie z maja 2025 r. o to, komu w „Weselu” ukazuje się Rycerz.
- Lista lektur się zmieniła. „Kordian” trafił do testu w 2023 i 2024 r., jeszcze przed nową podstawą programową. Dziś jest lekturą tylko na poziomie rozszerzonym. „Pan Tadeusz” z 2024 r. może wrócić: informator CKE dopuszcza w teście lektury ze szkoły podstawowej, w tym wybrane księgi „Pana Tadeusza”, z fragmentem w arkuszu.
Częstotliwość z pięciu arkuszy to wskazówka, a nie prognoza: CKE nie układa testu według poprzednich lat. Jak przygotować się do całego testu, opisuje poradnik o teście historycznoliterackim.
Jak napisać próbną z polskiego w domu
- Oba arkusze na papierze i 240 minut jednym ciągiem. Dopiero wtedy widać, czy podział czasu między test i wypracowanie działa.
- Czarny długopis i nic więcej. Na maturze z polskiego w Formule 2023 nie przysługuje żaden słownik, więc na próbnej też nie warto z niego korzystać (przybory na maturze).
- Wypracowanie ręcznie. Pisanie odręczne trwa dłużej niż na klawiaturze, a liczba wyrazów, z którą mieści się w czasie, bywa zaskoczeniem. Próg to 300 wyrazów.
- Notatka syntetyzująca na końcu arkusza 1 potrafi zabrać więcej czasu niż reszta testu, bo ma sztywny limit wyrazów i własną punktację (notatka syntetyzująca).
Jak sprawdzić wynik z zasadami oceniania
Klucz do testu podaje przykładowe odpowiedzi i warunki ich uznania, więc liczy się sens odpowiedzi, a nie identyczne słowa. Przy wypracowaniu samodzielna ocena jest trudniejsza, bo 35 punktów rozkłada się na cztery kryteria:
| Kryterium | Punkty |
|---|---|
| spełnienie formalnych warunków polecenia | 1 |
| kompetencje literackie i kulturowe | 16 |
| kompozycja: struktura, spójność, styl | 7 |
| język: zakres i poprawność, ortografia, interpunkcja | 11 |
Pierwszy punkt decyduje o pozostałych. Praca dostaje go tylko wtedy, gdy nie ma błędu kardynalnego, odwołuje się do lektury obowiązkowej z listy, choć częściowo dotyczy problemu z tematu i choć częściowo jest wypowiedzią argumentacyjną. Szczegóły i przykłady są w poradnikach o kryteriach oceniania CKE i o błędzie kardynalnym.
Najwięcej daje oddanie wypracowania do sprawdzenia nauczycielowi albo komuś, kto zna kryteria: z własnym tekstem trudno uczciwie ocenić argumentację.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Kiedy jest próbna matura z polskiego 2026?
Kiedy będą odpowiedzi do próbnej matury z polskiego?
Czy będzie próbna matura z polskiego rozszerzonego?
Czy będzie próbna matura ustna z polskiego?
Ile trwa matura próbna z polskiego?
Czy na próbnej maturze z polskiego można mieć słownik?
Przed grudniem warto przerobić choć jeden pełny arkusz z kluczem: matury z polskiego z lat 2023–2026 i próbna z marca 2026 są w dziale arkuszy z polskiego, a zadania na część ustną w pytaniach jawnych.
Źródła
- Informacja dyrektora CKE z 30 września 2026 r. o udostępnieniu arkuszy weryfikujących stan opanowania podstawy programowej (PDF, kopia OKE Warszawa)
- Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2026/2027 (CKE, aktualizacja z 5 października 2026 r.) - sekcja 2.1
- Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025 (CKE, aktualizacja z kwietnia 2026 r.)
- Arkusz 2 z języka polskiego, poziom podstawowy, maj 2026 (CKE)
- Arkusze i zasady oceniania próbnego egzaminu z języka polskiego, marzec 2026 (CKE)